واقعيّت ندارد ، يقين پيدا كند ؛ مانند همين وسواسى كه تمام پاكهاى عالم را نجس مىداند . هر چه به او بگويند : اين پاك است ، نمىپذيرد . حرف هيچ كس را جز حرف خودش يا كسى كه مثل خودش باشد نمىپذيرد . وسواسىها معمولًا همديگر را قبول دارند « كُند هم جنس با هم جنس پرواز » . البته بعضى از آنها همديگر را هم قبول ندارند . قرآن در اين باره مىفرمايد :
قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرينَ أَعْمالًا الَّذينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياة الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً « 1 » بگو : « آيا شما را از زيانكارترين مردم آگاه گردانم ؟ » آنان كسانى هستند كه كوشششان در زندگى دنيا به هدر رفته است و مىپندارند كه خود كار خوب انجام مىدهند .
براى يك غسل نيم ساعت خودش را معطّل مىكند و گمان مىكند كه غسل صحيح را او انجام داده و غسل ديگران باطل است . شخصى وسواس داشت و مىگفت : اوّل اذان صبح به يك حمّام عمومى رفتم ، امّا تا طلوع آفتاب نتوانستم غسل انجام دهم و وقت نماز گذشت . خجالت كشيدم و از آن حمّام بيرون آمدم و به حمّام ديگرى رفتم و تا قبل از ظهر غسلم را تمام كردم . يك غسلم حدود هفت ساعت طول كشيد ، امّا باز هم به دلم نچسبيد ! اين ، از مصاديق فرمودهى قرآن ، يعنى زيانكارترين افراد است .
در آيهى ديگر مىفرمايد :
وَ يَدْعُ الْإِنْسانُ بِالشَّرِّ دُعاءَهُ بِالْخَيْر « 2 » و انسان همان گونه كه خير را فرا مىخواند ، پيشامد بد را مىخواند .
هامش
( 1 ) . كهف / 103 - 104
( 2 ) . إسراء / 11