را به تدريج طى كند . به هر حال زندگى ، تولد و هر آنچه كه به ايشان مربوط است با اعجاز و خرق عادت توأم بوده ، پس ظهورشان نيز ممكن است به همين منوال باشد .
در روايات علايم بسيارى براى ظهور ذكر شده ، اما تطبيق آنها مسألهء مهمى است . ما بسيارى از اتفاقات زمان خودمان را به علامت ظهور تفسير مىكنيم . اما بايد ابتدا يك معيار و راهكار معرفتى براى اين تطبيقها بدست آورد .
در تطبيق علايم بايد خيلى وسواس داشت . تعيين مصداق قطعى براى علايم كار آسانى نيست . خيلى از اين تعيين مصداقها ، همراه با گرايشهاى فكرى ، سياسى است . همين روايت
معروف رجل من اهل قم يدعو الناس الى الحق .
. را تا به حال بر بسيارى از بزرگان تطبيق كردهاند . يك وقتى مىگفتند منظور نواب صفوى است . گاهى بر آقاى بروجردى تطبيق مىكردند و اخيراً هم آن را بر امام ( ره ) تطبيق كردهاند . نمىتوان در تعيين مصداق قاطعانه سخن گفت . كسروى در كتاب خود كه دربارهء مشروطه است مىگويد : در تهران طرفداران استبداد و مشروطهخواهان هر يك ميتينگهايى داشتند در آن گردهمايىها هر يك از دو گروه از روايات و آيات براى استحكام و تبليغ خود استفاده مىكردند .
مذهب تشيع، آينده تاريخ بشريت (فارسى) — صفحة 80
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٨٠