چيزى چون قالب مثالى برزخى كه برخى خصوصيات ماده را دارد . و نيز معتقد بوده است كه روح انسان پيش از بدن خلق شده و پس از خلق بدن به او پيوسته مىگردد و مىگفته كه روح قبلًا همهى علوم را به قدر امكان دارا بوده سپس در اين جهان فراموش كرده است و بعداً تدريجاً به ياد مىآورد . او معتقد است درك زيبايى يك گل در اوّلين برخورد انسان دليل آشنايى قبلى او با گل است .
ارسطو در هر سه مورد با او مخالف بوده و عقايد مزبور را به مسخره مىگرفته است . البته ارسطو در كنار اسكندر مقدونى مىزيسته و شايد تنعمات دنيائى و لذائذ مادى برخى مسائل تجرد را از دسترس او دور نگه داشته است .
معروف است كه ديوژن حكيم مىگفته من وقتى صبحانه مىخورم كه خودم بخواهم ولى ارسطو وقتى كه اسكندر بخواهد . « 1 »
عقيدهى مثل نوريه را بعدها سهروردى و ميرداماد رحمه الله و ميرفندرسكى و صدرالمتألهين پذيرفتهاند .
به هر حال مشهورترين پيروان اسلامى مكتب اشراق ، سهروردى صاحب كتاب حكمه الاشراق است كه بعداً به وسيلهى قطب الدين شيرازى به پيروى از همان مكتب شرح شد .
5 - حكمت متعاليه : اين روش به نام مرحوم صدرالمتألهين شيرازى است .
اين حكمت هر چهار روش را به كار برد . از راههاى عرفانى و اشراقى ( تهذيب نفس به طور مطلق ، و تهذيب همراه عشق الهى و كشف و شهود ) استفاده كرد .
ظواهر آيات و روايات را مورد استفاده قرار داد ، و از فكر و عقل نيز به
هامش
( 1 ) - / ماجراهاى جاودان در فلسفه از هنرى توماس