بردگان تلف شدهاند تا ديگران ببينند و لذّت ببرند يعنى از مرگ آنها . . .
گفتنى است كه مطلب منقول از ارسطو كه بردگى از اركان اجتماع است زيرا كارهاى سختى در اجتماع است كه افراد معمولى از انجام آن عاجزند . . به اصطلاح منطق ، مغالطهء « اخذ ما بالعرض مكان ما بالذّات » است ، يعنى بردگى دخالت ندارد عضلات قوى و تجربهء كار لازم است ، چه سياه ، چه سفيد ، چه برده ، چه كارگر ، چه كارفرما . . .
به هر حال گاه كه مىشنويم : هنوز بردگى ادامه دارد و به طور زور يا دزدى و گول زدن از قبائل سياهپوست برده مىگيرند ، زنان را براى حرمسرا و مردان را براى كار . . و در سالهاى پيش يكى از جرائد شرحى در اين باره نوشت .
نگاهى به بردگى (فارسى) — صفحة 39
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٩