احكام تقليد
بسم الله الرحمن الرحيم
الْحَمْدُللهِ رَبِّ الْعالَمينْ وَ الصَّلوةُ وَ السَّلامُ عَلي خَيْرِ خَلْقِهِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطّاهِرينَ
وَ لَعْنَةُ اللهِ عَلي اعْدائِهِمْ اجْمَعينَ إلي يَوْمِ الدّينِ
مسئله 1 - هر فرد عاقل و بالغ در برابر خداوند كه خالق اوست مسئوليّتهائى دارد . بالغ يعنى به رشد جسمانى و روحى رسيده باشد ، و چون افراد با اختلاف به آن حد رشد مىرسند شارع مقدس اسلام براى بلوغ علائمى قرار داده است : 1 - خارج شدن منى از شخص . 2 - روئيدن موى درشت بالاى عورت . 3 - تمام شدن پانزده سال قمرى در پسر و نه سال قمرى در دختر . هر يك از اينها كه تحقّق يافت علامت بلوغ مىباشد .
مسئله 2 - عقيده هر كس در اصول دين بايد از روى دليل باشد - به اندازه توانائى فكرش - و نمىتواند در اصول دين تقليد نمايد ، يعنى بدون دليل گفتهء كسى را قبول كند . ولى اگر از گفتهء ديگرى به عقايد دينى يقين پيدا كند در حكم به مسلمان بودن او كافى است . اما در فروع دين ، احكام و مسائل عملى دين بايد يا مجتهد باشد كه بتواند احكام را از روى دليل بدست آورد ، يا از مجتهد تقليد كند ، يعنى به دستور او رفتار نمايد ، يا از راه احتياط طورى به وظيفه خود عمل نمايد ، كه يقيين كند تكليف خود را انجام داده است ، مثلًا اگر عدّهاى از مجتهدين عملى را حرام مىدانند ، و عدّهء ديگر مىگويند حرام نيست ؛ آن عمل را انجام ندهد ، و اگر عملى را بعضى واجب و بعضى مستحب مىدانند ، آن را بجا آورد . پس كسانى كه مجتهد نيستند و نمىتوانند بنابر احتياط عمل كنند ، واجب است از مجتهد تقليد نمايند .
مسئله 3 - تقليد در احكام ، عمل كردن به فتواى مجتهد است و از مجتهدى بايد تقليد كرد كه همه يا بيشتر مسائل شرع مقدس را از راه استنباط از ادلّهء فقهى بداند - از