بىترديد خداى سبحان شما را بيهوده نيافريده و سر خود وانگذارده و در وادى نادانى و نابينايى رها نساخته است » « 1 » .
اين سخن نغز ، از اين حقيقت راز مىگشايد كه خداوند ، هم در تكوين و تكامل انسان و هم در تشريع و قانونگذارى او به گونهاى دائمى مراقب و ناظراست . پروردگار هستى ، براى تكامل موجودات با اراده و شعورمند جهان به قانونگذارى دست مىزند .
« هو الظّاهر عليها بسلطانه و عظمته ، و هو الباطن لها بعلمه و معرفته ، و العالى على كلّ شىء منها بجلاله و عزّته ؛
آرى ، زمين جلوهء جمال الهى و ظهور فرمانروايى و قدرت اوست كه با دانش خود از باطن زمين و اهلش با خبر است و با عزت و شكوه خود از هرچه در آن است برتر است » « 2 » .
حضرت در جاى ديگر ، پيرامون كيفيت ربوبيت الهى مىفرمايد :
« . . . دبّرها بلطفه ، و أمسكها بأمره ، و أتقنها بقدرته . ثمّ يعيدها بعد الفناء ؛
بلكه خداوند سبحان موجودات را به لطف خود تدبير و فرمان خود نگه داشته و يا قدرت خويش آنها را نيكو پا بر جا ساخته است . آنگه دوباره موجودات را پس از فنا بازگرداند » « 3 » .
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، خطبه 85 .
( 2 ) . نهج البلاغه ، خطبه 228 .
( 3 ) . نهج البلاغه ، خطبه 228 .