مىبرند ، و از اين رو سوگند خوردهاند كه نيرنگ و استكبارى را كه در درون ضمير خود دارند بدان بپوشانند ، چنان كه پروردگار سبحان ما گويد : « وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّ قُلْ لا تُقْسِمُوا طاعَةٌ مَعْرُوفَةٌ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ - به خدا قسم خوردند ، قسمهاى سخت ، كه اگر به آنها فرمان دهى از ديار خود بيرون روند . بگو : قسم مخوريد ، طاعتى در خور بياوريد . خدا به كارهايى كه مىكنيد آگاه است » « 40 » . اين سنّت امروز هم در ميان مردم جارى است ، و از اين رو ايشان را مىبينى كه مىگويند : ما رهبرى و امامى به حق نداريم كه از او پيروى كنيم ، و هنگامى كه خدا امام بر حق نزد آنها مىفرستد از مسئوليّت شانه خالى مىكنند و به دنبال او نمىروند ، همچون گروه بنى اسراييل بعد از موسى كه به نبىّ خود گفتند : شهريارى براى ما بفرست تا ما در راه خدا پيكار كنيم و چون خدا طالوت را به شهريارى نزد آنها فرستاد گفتند : چگونه كشوردارى از آن او باشد در حالى كه ما به كشوردارى شايستهتريم و به علاوه او را وسعتى در مال ندادهاند و تهيدست است . تعبير قرآنى « أَهْدى مِنْ إِحْدَى الْأُمَمِ - هدايت يافتهتر از هر امّت ديگر » شايد بدين معنى است كه : ما از آن امتى كه هدايت يافتهترين امّت شناخته مىشود بيشتر و بهتر هدايت خواهيم يافت ، و به مبالغه در تزكيهء خود نگفتند : ما از ديگر امتها هدايت يافتهتر خواهيم بود . / 74 و شايد اين گفتهء آنها ردّى بر يهوديانى باشد كه به مشركان عيب مىگرفتند و آنها را تهديد به آمدن پيامبرى مىكردند كه بتهاشان را بشكند ، و اينان در پاسخ به آنان گفتند : اگر پيامبرى نزد ما بيايد ما از شما هدايت يافتهتر خواهيم بود . « فَلَمَّا جاءَهُمْ نَذِيرٌ ما زادَهُمْ إِلَّا نُفُوراً - ولى چون بيم دهندهاى آمد ، جز نفرتشان نيفزود . » يعنى خود از پيش رميده بودند و سپس نفرت بر نفرت افزودند و رميدهتر
تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 72
پدیدآورندگان: احمد آرام
ص۷۲
پاورقی
( 40 ) - النّور / 53 .