مأمون گفت : اى ابا الحسن تو چه مىگويى ؟ امام رضا ( ع ) گفت :
« من آن چيزى كه ايشان مىگويند نمىگويم ، بلكه مىگويم : مراد خداى عزّ و جلّ از اين تعبير عترت پاك ( پيامبر ) هستند . مأمون گفت : چگونه فقط عترت را بدون امّت اراده كرده است ؟ امام رضا ( ع ) گفت : اگر امّت را اراده كرده بود بايستى تمام امّت در بهشت باشند ، به دليل اين گفتهء خداى عزّ و جلّ كه «
فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّهِ ذلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ
- بعضى بر خود ستم كردند و بعضى راه ميانه را برگزيدند و بعضى به فرمان خدا در كارهاى نيك پيشى گرفتند . و اين است بخشايش بزرگ » ، سپس همه را در بهشت گرد مىآورد و گويد : «
جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها يُحَلَّوْنَ فِيها مِنْ أَساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ
- به بهشتهايى كه جايگاه جاودانهء آنهاست داخل مىشوند . در آن جا به دستبندهاى زر . . . مىآرايندشان » تا پايان آيه ، پس وراثت از آن عترت پاك ( پيامبر ) شد نه جز ايشان « 29 » » . « 30 » «
فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ
- بعضى از ايشان بر خود ستم كردند ، » يعنى نيكها و بديهايشان برابر بود ، و در حديثى پشت در پشت از ابى درداء از پيامبر خدا - صلّى اللَّه عليه و آله - نقل است كه دربارهء اين آيه راجع به سرنوشت آن كه به خود ستم مىكند ، گفت :
« پيشگام بدون حسابرسى وارد بهشت مىشود ، امّا ميانهرو به پاى حسابى آسان كشيده مىشود ، و امّا آن كه بر خود ستم كرده مدتى در بازداشت مىماند و سپس به بهشت مىرود ، پس ايشان همان كسانند كه «
قالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ
- مىگويند : سپاس خدايى را كه اندوه از ما دور كرد » « 31 » » . « 32 »
هامش
( 29 ) - همين سوره ، 33 .
( 30 ) - نور الثقلين ، ج 4 ، ص 365 .
( 31 ) - همين سوره ، 34 .
( 32 ) - نور الثقلين ، ج 4 ، ص 365 .