[ 70 ] آن گاه خدا عدالت خود را در حسابرسى تأكيد مىكند .
«
وَ وُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ
- پاداش هر كس به كردارش به تمامى ادا مىشود . » پرسش اين است : چرا خدا نگفت : « و وفى كلّ شخص » يا « و وفى كلّ انسان » و صيغهء « وفّيت - به تمامى ادا مىشود » را به كار برد ؟ و جواب چنان كه به نظر مىرسد اين است كه خداى تعالى مىخواهد حقيقتى مهم را بيان كند ، و آن اين است كه انسان را تنها بر اساس اعمال ظاهرى كه با اندامها و حواس خود انجام داده حسابرسى نمىكنند ، بلكه او پاداش خود را - خواه خير يا شرّ و حتى اعمال نفس خود و تصرّفات نفسانى خويش را - بر اساس انديشه و دوستى و دشمنى خود ( نسبت به هر كس و هر چيز ) دريافت مىكند ، و حساب خدا بر نادانى يا گمانها و پندارها مبتنى نيست بلكه بر علم مطلق خدا استوار است .
/ 534 «
وَ هُوَ أَعْلَمُ بِما يَفْعَلُونَ
- و او به كارهايى كه مىكردهاند آگاهتر است . » علم خداى تعالى از علم انسان نسبت به خويشتن و بلكه حتى از حساب فرشتگان نگهبان دقيقتر است ، زيرا بشر در حسابهاى خود در معرض فزونى و كاستى قرار دارد ، و اين به سبب قرار داشتن او زير تأثير عواملى بسيار همچون غفلت و فراموشى و نادانى و جز آنهاست ، و براى اين كه بعضى كارهاى انسان براى پوشيده ماندن راز او حتى از فرشتگان گماشته بر او نيز پنهان نگه داشته مىشود .
/ 535
[ سوره الزمر ( 39 ) : آيات 71 تا 75 ]
وَ سِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلى جَهَنَّمَ زُمَراً حَتَّى إِذا جاؤُها فُتِحَتْ أَبْوابُها وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آياتِ رَبِّكُمْ وَ يُنْذِرُونَكُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا قالُوا بَلى وَ لكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذابِ عَلَى الْكافِرِينَ ( 71 ) قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها فَبِئْسَ مَثْوَى