- گويند . اى پروردگار ما ، ما را دو بار ميرانيدى و دو بار زنده ساختى » . « 84 » هم چنان كه احتمال دارد مردن در دميدن نخست مخصوص كسانى باشد كه در حين آن موجودند و هنوز نمردهاند ، در حالى كه زندگى يافتن از دميدن دوم شامل همگان مىشود .
[ 69 ] سياق سوره ما را به جانبى ديگر از روز قيامت مىكشاند ، آن گاه كه زمين از پرتو نور خدا روشن مىشود / 532 و ترازوها را براى حسابرسى عادلانه مىنهند و اعمال مردم را كه خدا به دانش خود آمار گرفته و بر شمرده پاداش مناسب مىدهند .
«
وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها
- و زمين به نور پروردگارش روشن شود . » پروردگارى كه آن را آفريده و از خلال آن آفرينش جلال و عظمتش جلوهگر مىشود ، خدا در آفرينش خورشيد و ماه تجلّى كرده است ، و آن گاه در ابداع نورى كه در آن روز زمين بدان وسيله بدرخشد تجلّى مىكند .
در اخبار از مفضّل بن عمر آمده است كه گفت : شنيدم ابو عبد اللَّه ( ع ) مىگفت :
« چون قائم ما برخيزد ، زمين به نور پروردگارش روشن شود ، و تيرگى از ميان برود » . « 85 » و شك نيست كه نهضت و برپاى خاستن امام حق و پيامدهاى آن از برپا شدن حكومت عدل الهى از بارزترين تجلّيات نور اوست ، سبحانه و تعالى ، مگر نه آن كه پيامبران و رسولان و اولياء نور خدا در زمينند ؟
«
وَ وُضِعَ الْكِتابُ
- و كتاب را بنهند . » تا خدا به حساب اعمال مردم برسد ، و كتاب در اين جا همان تراز و مقياس است . و از اين نكته در مىيابيم كه چيزها در آخرت از حالت معنوى خود به صورت مادّى دگرگون مىشوند . پس كتاب كه همان ميزان حق و باطل است ، و در دنيا
هامش
( 84 ) - الغافر ( المؤمن ) / 11 .
( 85 ) - نور الثقلين ، ج 4 ، ص 504 .