مىكند ، و آن وقتى است كه در صور مىدمند / 531 و بر اثر آن تمام آفريدگان در كمتر از يك چشم برهم زدن بيهوش مىشوند ، و كسى به هوش نمىماند مگر بعضى از مردم كه فرشتگان آنها را از آن دميدن محافظت مىكنند و شايد شهيدان در ميان ايشان باشند .
«
وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَنْ شاءَ اللَّهُ
- و در صور دميده شود . پس هر كه در آسمانهاست و هر كه در زمين است - جز آنها كه خدا بخواهد - بىهوش مىشوند . » پس از اين دميدن دميدنى ديگر است كه به سبب آن زندگى در همه روان مىشود .
«
ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى فَإِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ
- و بار ديگر در آن دميده شود ، ناگهان از جا برمىخيزند و مىنگرند . » « نظر » در اين جا به يكى از اين دو معنى برمىگردد : يا به معنى نگريستن متعارف است ، چه با دميدن نخستين تمام حواسّ انسان مىميرد و سپس ديگربار به طبيعت خود برمىگردد و از ميان حواس حس بينايى نيز برمىگردد . يا به معنى انتظار كشيدن است ، زيرا در دميدن دوم براى پاداش برمىخيزند كه يا به بهشت روند يا به دوزخ ، و اين امرى است كه همه را بر آن مىدارد كه منتظر و نگران حكم صادر دربارهء خود باشند ، همچون گفتهء خداى تعالى : «
وَ إِنِّي مُرْسِلَةٌ إِلَيْهِمْ بِهَدِيَّةٍ فَناظِرَةٌ بِمَ يَرْجِعُ الْمُرْسَلُونَ
- من هديهاى نزدشان مىفرستم و مىنگرم كه قاصدان چه جواب مىآورند » . « 83 » از اين آيه همچنين معلوم مىشود كه مردم دو بار مىميرند ، يك بار در دنيا و يك بار پس از حساب هنگام نخستين دميدن صور ، و اين به نوبهء خود گفتهء خداى تعالى را در حكايت از مشركان تفسير مىكند : «
قالُوا رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ
هامش
( 83 ) - النمل / 35 .