مىكند يا آياتى كه در رسالتهاى او براى مردم جلوهگر مىشود .
«
أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدانِي لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ
- يا بگويد : اگر خدا مرا هدايت كرده بود ، بيگمان من از پرهيزگاران مىبودم . » بلى ، خدا تمام اسباب هدايت را همچون آيات و مصلحان به وفور به انسان ارزانى مىدارد ، امّا اگر آدمى خود آنها را نپذيرد وى را به برگزيدن حق در زندگى دنيا مجبور نمىسازد ، زيرا دنيا سراى آزمون و امتحان است ، وانگهى درست نيست كه انسان انتظار داشته باشد هدايت خود به خانهء او بيايد بلكه واجب است او به جستجوى آن پردازد و مسئوليّتهايش را بر عهده گيرد .
/ 520 و از اين آيه در مىيابيم كه بعضى از مردم بدين بهانه متوسّل خواهند شد ، و خدا بيان مىكند كه آن بهانه و توجيه در پيشگاه او مردود است ، هر گاه هدايت خواستى راهش همين است كه بر يأس و نوميدى چيره شوى ، و روى به درگاه خدا آورى و پيش از رسيدن عذاب يا مرگ به دو سرسپارى و تسليم شوى ، و راه حق و بهترين چيزى را كه نازل شده است پيروى كنى . اگر چنين كردى هدايت يافته خواهى بود ، امّا راههاى ديگر از قبيل انتظار ساده و بىكوشش يا پيروى از راههاى منحرف در زندگى ، يا هماهنگى و دنبالهروى از رهبرى طاغوت يا پافشارى بر گناه با ستيزه يا نوميدى ، تمام اين راهها به گمراهى منتهى مىشود .
[ 58 ] انسان ناگزير بايد قضيّهاى مهم و قاطع را در مورد زندگى دنيا بداند و بشناسد ، و آن اين است كه تنها فرصت او كه مىتواند در آن خود و ارادهاش را بيازمايد همين است ، پس اگر در اين دنيا و در اين آزمايش ناكام شود و شكست بخورد در آخرت نيز ناكام خواهد شد ، و اگر در اين جا كامياب شود در آن جا نيز به نسبت شكست يا كاميابى خود در اين جا ، نائل خواهد آمد .
«
أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذابَ
- يا چون عذاب را ببيند ، بگويد . » كسى كه هنگامى كه نسبت به حق كفر مىورزيد به ديدهء بصيرت عذاب را نمىديد .
«
لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ
- اگر بار ديگر به ديگر باز