سجده محسوب شد . امام صادق - عليه السلام - ( بر حسب روايت ابى بصير ) در خطاب به مؤمنان گويد : « شما خود همانهاييد ، « 27 » و هر كس كه از جبّارى فرمان مىبرد در واقع او را مىپرستد » . « 28 » چگونه از طاغوت دورى گزينند ؟ / 457 طاغوت حقيقتى است كه تقريبا در هر جايى قرار دارد ، به هر جا روى آورى سلطهاى شيطانى را مىيابى كه خود را تحميل كرده و شبكهاى فاسد از ياران و پيروان خود به وجود آورده است . و مؤمن كسى است كه از اين وضع اجتناب كند و خود را از تأثيرهاى فاسد آن پاك نگاهدارد ، و در اين صورت بر طاغوت مىشورد و با او مبارزه مىكند تا بديهاى طاغوت او را در برنگيرد ، و اين يكى از معانى اجتناب است . ولى آثار منفى طاغوت در هر جايى گسترده است و مؤمنان خواه ناخواه به پليديهاى آن آلوده مىشوند ، اين سازمانهاى اجتماعى و اقتصادى ، و آن افكار جاهليّت كه محيط زيست مؤمنان را فرا گرفته و ناچارند گاه بدانها تسليم شوند . پس چه كنند ؟ بر مؤمنان واجب است كه در هر لحظه به درگاه خدا روى آورند ، پس هر چه فشارهاى سلطهء فاسد از لحاظ روانى تو را شكست دهد ، و بدان گرايش يا بى يا به قوانين آن گردن نهى يا از بيم خشم آن يا به اميد عطايش پيوندى بدان بيابى ناگزيرى به اصل پاك خود بازگردى و با توبهاى صادقانه به خدا توبهآورى تا بر زبان پيامبر مرسل او مژده و بشارت نصيب تو گردد . « وَ الَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوها وَ أَنابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرى - و كسانى را كه از پرستش طاغوت ( بت و جابر ) پرهيز كردهاند و به خدا
تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 447
پدیدآورندگان: احمد آرام
ص۴۴۷
پاورقی
( 27 ) - يعنى شما همان طاغوت پرستانيد ، چون گرچه مؤمنيد امّا از طاغوت زمان نيز فرمان مىبريد . - م .
( 28 ) - نور الثقلين ، ج 4 ، ص 481 .