نخست : آزادى كامل و استقلال همه جانبه و فراگير او را تضمين مىكند ، زيرا دشمنان در وجود او رخنه و خللى نمىيابند كه از خلال آن او را به بندگى كشند ، پس نه مال و جاه و ستايش او را مىفريبد و نه زندان و تبعيد و اعدام او را مىترساند .
دوم : استقامت و درست روى او را بر راه صحيح ، بىرنجى تضمين مىكند ، زيرا مخالفت مردم و سرزنش و زخم زبانهايشان آدمى را مىآزارد ، امّا او به اذن خدا از تأثّر پذيرى از سرزنش ملامتگران و نيش زدنهاى جاهلان بسى فراتر و والاتر رفته است .
سوّم : بد آمدن و بيزارى جستن او از مردم به سبب گروه گرايى و تعصب يا كينه نيست ، بلكه از فرط دوستى او نسبت به خدا و نسبت به مردم است ، پس او هر كسى را كه به حق روى آورده باشد با آغوش باز و خوشامد استقبال مىكند ، و همچنين در پردهء گوشهگيرى نمىماند و ميان خود و مردم پردهاى از خويشتن بزرگى و گروهگرايى نمىكشد .
«
قُلْ إِنَّ الْخاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَ أَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَلا ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ
- بگو زيان كنندگان كسانى هستند كه در روز قيامت خود و خاندانشان را از دست بدهند . به هوش باشيد كه اين زيانى آشكار است . » آرى . انسان در آن روز همه چيز را زيان مىكند ، خود را زيانمند مىبيند كه از هيچ چيز بهرهاى نمىبرد ، و خاندانش را نيز زيان مىكند كه اگر مؤمن بودهاند در آن روز آنها را نمىبيند ، و از شفاعتشان محروم مىماند ، زيرا / 453 شفاعت سودى نمىرساند مگر به كسى رضايت خدا را فراهم آورده باشد ، و اگر با او در دوزخ باشند بازهم آنها را همراه خود نمىيابد ، چه هر يك از آنها را كارى است كه او را از ديگران باز مىدارد ، و واى از اين خسارت و زيان بزرگ .
[ 16 ] پس از آن خدا عذاب آن كسان را كه خود و خاندانشان را زيان كردهاند براى ما بيان مىكند كه در لهيب آتش در پايينترين طبقات دوزخ به سر مىبرند ، و شايد در اين بيان اشاره به وصفى باشد كه در دنيا مىگذرد كه هر چه در