ياد شده است عبارتند از : « گوسفند ، نر و ماده و از بز ، نر و ماده » « 10 » « و از شتر ، نر و ماده و از گاو ، نر و ماده » . « 11 » / 437 مفسّران در كلمهء « و أنزل - فرو فرستاده » اختلاف كردهاند كه چگونه ممكن است چارپايان فرو فرستاده شوند ، و اين خلاصهء مطالبى است كه گفتهاند :
1 - انزال به معنى احداث و ايجاد است ، همچون گفتهء خدا كه گويد :
«
قَدْ أَنْزَلْنا عَلَيْكُمْ لِباساً يُوارِي سَوْآتِكُمْ
- براى شما جامهاى فرستاديم تا شرمگاهتان را بپوشد » . « 12 » و در حديث از امير المؤمنين ( ع ) آمده است كه گفت :
« پس اين انزال از جانب او يعنى آن را بيافريد » . « 13 » 2 - خدا پس از آن كه آنها را در بهشت آفريد فرو فرستاد ، و در خبر آمده است كه گوسفند از چارپايان بهشت ، و شتر از چارپايان بهشت است .
3 - آنها را نزل ( سفرهء مهمانى ) و رزق و روزى قرار داد ، و روزى از آسمان مىآيد .
4 - قضا و قدر خدا و حكم او به نزول از آسمان توصيف شده است .
اگر بدانيم كه بركتهاى زمين به تمامى - يا لا اقل بيشتر آنها - از آسمان است خواه از پرتو خورشيد يا از آبى كه خدا آن را از آسمان فرو مىفرستد ، درمىيابيم كه تمام اين تأويلها غير ضرور است ، و خدا داناست .
«
يَخْلُقُكُمْ فِي بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ خَلْقاً مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ
- شما را در شكمهاى مادرهايتان در چند مرحله آفرينش بخشيد . » تو و همسرت نمىدانيد در رحم چيست ، و جنين چگونه تكوين مىيابد ، و گونههاى آفرينش او چيست و چه صورتهايى مىپذيرد تا كودكى مىشود ، ولى خدا
هامش
( 10 ) - الانعام / 142 .
( 11 ) - الانعام / 143 .
( 12 ) - الاعراف / 26 .
( 13 ) - تفسير نور الثقلين ، ج 3 ، ص 476 .