نمىيابد ، بلكه تنها و تنها به وسيلهء حق چنين توفيقى مىيابد .
دليل يگانگى و قاهر بودن پروردگار و اين كه آسمانها و زمين را به حق آفريده است همين رفت و آمد شب و روز است كه آن را ملاحظه مىكنيم .
«
يُكَوِّرُ اللَّيْلَ عَلَى النَّهارِ وَ يُكَوِّرُ النَّهارَ عَلَى اللَّيْلِ
- شب را به روز داخل مىكند و روز را به شب . » و در آمدن اين به فزونى يافتنش با كاستن آن و بر عكس انجام مىگيرد ، پس خدا آسمانها و زمين را با حركت دقيق آنها كه نمىتوانند به اندازهء سرمويى در برابر آن مقاومت ورزند مقهور ساخته ، و سپس آن دو را با نظامى دقيق مىگرداند و اين امر ما را هدايت مىكند كه او همه چيز را به حق قرار داده است .
«
وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ
- و آفتاب و ماه را رام گردانيد . » كه ما را هدايت بدان مىكند كه او قاهر است .
در حديث پشت در پشت از امام صادق ( ع ) آمده است :
« بنگر برآمدن و تافتن آفتاب بر جهان كه چگونه آن را تدبير كرده ، اگر خورشيد در جايى از آسمان برمىآمد و همان جا درنگ مىكرد و از آن جا فراتر نمىرفت پرتو و سودش به بسيارى از جهات نمىرسيد ، زيرا كوهها و ديوارها آن بخشها را از تابش آن مىپوشاندند ، پس آن را گونهاى قرار داده است كه در آغاز روز از مشرق مىدمد و بر بخش روبروى خود در سمت مغرب مىتابد ، سپس هم چنان مىگردد و بر بخشى را پس از بخشى ديگر پرتو مىافكند تا به مغرب مىرسد ، و بر آن بخشى مىتابد كه در آغاز روز از پرتو آن پوشيده مانده بود ، پس جايى از جايها نمىماند كه سود نبرد و به سهمى از پرتو آفتاب كه براى آن مقدّر شده نرسد » . « 8 » «
كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى
- و هر يك تا زمانى معيّن در حركتند . » / 436 همان گونه كه خدا خورشيد و ماه را آفريده و آن دو را به قدرت خود رام كرده است ، سرانجام آن دو نيز به دست اوست ، و شايد دانشمندان از ميزان انرژى و
هامش
( 8 ) - بحار الانوار ، ج 3 ، ص 113 .