قالب ريزد و شكل دهد ، ذات پيروزمندى كه با عزّت و چيرگى خود قرآن را فرض و واجب الرّعاية ساخت . خداى تعالى گويد : «
إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرادُّكَ إِلى مَعادٍ
- آن كس كه قرآن را بر تو فرض كرده است تو را به وعدهگاهت ( شهر مكّه ) باز مىگرداند » « 1 » و با حكمت خود آن را استوار و تغيير ناپذير ساخت كه باطل كنندهاى در برابر آن و از پس ، آن نخواهد آمد .
[ 2 ] «
إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ
- ما اين كتاب را به حقّ بر تو نازل كرديم . » حقّ همان وسيله و هدف اين كتاب است ، و قرآن به حق نازل مىشود يعنى براى ما قانونها و سنّتها و ارزشها و نظامهاى جارى در آفرينش را كشف و آشكار مىسازد هم چنان كه تكاليف حق را تشريع و وضع مىكند . در آياتى كه مىآيد در مىيابيم كه يادآورى و ذكر كلمهء حق در اين سوره هدف دارد و يكى از هدفهاى آن بيان اين امر است كه مسئوليّت حقّ است ، و به يقين بشر را پاداش نمىدهند مگر به سبب آنچه از خير يا شرّ انجام داده است .
«
فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدِّينَ
- پس خدا را بپرست و دين خود را براى او ناب و خالص گردان . » يعنى عبادت و بندگى خود را عبادتى واقعى قرار بده نه عبادتى نظرى .
دين چيست ؟
دين رهبرى و سيادت قانونى بر جامعه است ، سيادتى كه مردم به رغبت و بدون اكراه آن را پذيرفتهاند ، و اخلاص دين براى خدا آن است كه او را تنها و يگانه مصدر رهبرى و قانونگذارى قرار دهند .
/ 428 [ 3 ] ولى چرا واجب است كه كتاب خدا را تنها و يگانه مصدر قانونگذارى قرار دهيم ؟
افزون بر اين كه جايز نيست از روى خواستها و اميال خود يا بر حسب
هامش
( 1 ) - القصص / 85 .