نمىورزد ، و ظاهرسازى نمىكند ، و غلّ و غش به كار نمىبرد ، و جز حق آشكار / 417 و رأى روشن و واضح را نمىطلبد .
در متون اسلامى بيانى براى صفات متكلّفان آمده است . از امام صادق ( ع ) مروى است كه گفت :
« متكلّف خطا مىكند گرچه درست برود ( يعنى اگر در غايت و محتواى كلام خود بر صواب باشد در روش خود خطا كار است يا بر عكس ) و متكلّف در پايان كار خود جز خوارى را به دست نياورد و در زمان حال جز رنج و دشوارى و بدبختى را جلب نكند ( زيرا او بر خلاف سنّت زندگى حركت مىكند ) و متكلّف ظاهرش ريا و باطنش نفاق است ، و اين دو ( كردار ناپسند ) دو بالى هستند كه متكلّف با آنها پرواز مىكند ، و خلاصه تكلّف از اخلاق صالحان ، و شعار پرهيزگاران نيست ، و متكلّف در هر مورد همان است كه خداى تعالى به پيامبر خود گفت ( و حضرتش اين آيه را تلاوت كرد : . . .
وَ ما أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ
) » . « 86 » و رسول اكرم ( ص ) گفت :
« متكلّف را سه نشانه است . با آن كه فراتر از اوست منازعه مىكند ، و به دنبال چيزى مىرود كه بدان نمىرسد ، و چيزى مىگويد كه نمىداند » . « 87 » و از امير المؤمنين ( ع ) مروى است كه گفت :
« مسلمانان به پيامبر خدا ( ص ) گفتند : اى پيامبر اگر كسانى را كه بر آنان دستى داشتى به اكراه به اسلام در مىآوردى بيگمان تعداد ما افزون مىشد و در برابر دشمن خود تقويت مىشديم . پيامبر خدا ( ص ) گفت : من آن نيستم كه بدعتى را به خداى - عزّ و جلّ - عرضه كنم كه در آن باره با من چيزى نگفته است ، و من از متكلّفان نيستم » .
/ 418 [ 87 ] رسالت از پيامبرى كه مردم را بدان دعوت مىكند شناخته مىشود ،
هامش
( 86 ) - نور الثقلين ، ج 4 ، ص 473 .
( 87 ) - همان مأخذ .