ذائِقَةُ الْمَوْتِ وَ إِنَّما تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فازَ وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ
- همه كس مرگ را مىچشد ، و به تحقيق در روز قيامت مزد اعمال شما را به كمال خواهند داد . و هر كس را از آتش دور سازند و به بهشت درآورند به پيروزى رسيده است . و اين زندگى دنيا جز متاعى فريبنده نيست » . « 57 » / 388 و در اين جا ، در اين سوره ، پس از آن كه قرآن حكمت آموز مثالهايى واقعى از تاريخ كسانى مىآورد كه در معتقدات و كردارهاى خود براى خدا خلوص ورزيدهاند ، و بر اثر آن رهبر و پيشواى نيكوكارى شدهاند ، پارهاى بر بلا و آزمون شكيبايى كرده و همچون ايّوب ( ع ) ضرب المثل شده و بدان سبب بر بهشت دست يافتهاند ، آن گاه براى ما مثالى از وضع دوزخيان مىآورد كه از خدا نافرمانى كرده ، و با مؤمنان جنگيده ، و در زمين سركشى كردهاند . و هم چنان كه پيامبران شفيع پيروان خود مىشوند و آنان را به بهشت درمىآورند ، آن گروه نيز خود به تنهايى به دوزخ نمىروند بلكه هر كس را كه به آنها وابسته بوده و در زندگى از خطّشان پيروى كرده است با خود به كام آتش دوزخ مىكشند ، و در آن جا پيرو و پيشوا به مخاصمه و مجادلهاى سخت مىپردازند ، كه هر طرف مسئوليّت را به گردن طرف ديگر مىاندازد ، و حال آن كه مىسزيد چنين مبارزهاى در دنيا صورت مىگرفت ، بدين سان كه انسان از پيشوايان كفر سرپيچد و بر سركشان بشورد ، اما او چنان نكرده و دشمنى و مجادلهء او در روز حساب هيچ سودى به دو نمىرساند ، چه فرصت انتخاب درست و كردار نيك را در سراى آزمون بر خود تباه كرده و از دست داده است .
در واقع سببى كه بيشتر مردم را به پيروى از سركشان و هماهنگى با وضع منحرفى كه آنها در جامعه به وجود مىآورند ناآشنايى به خطا بودن آن نيست ، بلكه از آن رو با آن وضع مخالفت نمىكنند و ضدّش نمىشورند كه از دشواريهاى مبارزه و
هامش
( 57 ) - آل عمران / 185 .