تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 345

آنچه را كه ميان آنهاست به باطل نيافريده‌ايم . » چگونه پروردگارى دستخوش باطل شود كه خليفهء در زمين را جز از صالحان و كسانى كه ايشان را با سخت‌ترين امتحان آزموده تا به حق حكم كنند ؛ قرار نمىدهد . به راستى نشانه‌هاى حكمت رسا در كوچكترين چيزى كه خدا آفريده جلوه‌گر مىشود ، در زنبور عسل و مورچه ، در مو و كرك ، در يك ياخته ، در يك ذرّه ، در پروتون و الكترون . پس چگونه اين حكمت در جوهر آفرينش آسمانها و زمين جلوه‌گر نشود ؟ يا چگونه خدا آن دو را / 354 به باطل ، بىحكمت ، بىهدف و بىاندازه سنجى و ارزيابى آفريده باشد ؟ ! او بسى منزّه و والاتر از آن است كه چنين كند . « ذلِكَ ظَنُّ الَّذِينَ كَفَرُوا - اين گمان كسانى است كه كافر شدند . » زيرا آنها زندگى را با پيشداوريها و افكار كافرانه ارزيابى كردند و به حق راه نبردند . و با وجود اين در نفى آن به حدّ قطعى ( علم ) نرسيدند ، زيرا به هر جا و به هر چيز نگريستند آثار قدرت و حكمت را ديدند . « فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مِنَ النَّارِ - پس واى بر كافران از آتش ، » زيرا خدا آسمانها و زمين را به حق آفريد ، پس بيگمان هرگز نمىگذارد كه كافران بيهوده بروند بلكه ناگزير آنها را به سبب اعمالشان كه از حدّ معقول در مخالفت حق تجاوز كرده است مجازات مىكند و افسوس و هلاك نصيب آنهاست . [ 28 ] براى بيان اين حقيقت ، پروردگار ما را به سنّت حق كه در هر چيزى آفريده شده است رهنمون مىشود كه نمىپذيرد پرهيزگاران كه از عذاب و اسباب و عوامل آن دورى مىكنند با گناهكاران يكسان باشند كه پروايى ندارند در چه درّه‌اى را مىسپارند و در چه گمراهه‌اى سرگردان شده‌اند و چه گناهى را مرتكب مىشوند . « أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ - آيا كسانى را كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‌اند . » و بدان وسيله حسنات را به دست آورده‌اند . « كَالْمُفْسِدِينَ فِي الْأَرْضِ - همانند فساد كنندگان در زمين قرار