«
إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ
- سخن خوش و پاك به سوى او بالا مىرود و كردار نيك است كه آن را بالا مىبرد ، » / 31 سخن خوش و پاك همان عقيدهء شايسته و درست است ، زيرا كلمه در قرآن بر لفظ دلالت ندارد بلكه بر معنايى فراتر از آن دلالت مىكند ، چنان كه پروردگار سبحان ما ( بدين مفهوم ) گويد : «
مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِي السَّماءِ
- كلمهء طيّبه به درختى پاك مىماند كه ريشهاش در زمين استوار است و شاخههايش در آسمان » . « 14 » اين آيه را به رهبرى مكتبى تفسير كردهاند ، و شك نيست كه قلّه و اوج عقيدهء شايسته و مظهر راستين بودن انسان در ايمان خود همان تسليم به رهبرى الهى ( ولايت ) است و كلمهء پاكيزه به جانب پروردگار فرا مىرود و صاحب خود را از لحاظ معنوى با خود به بالا مىكشاند . آيا ايمان سنگينترين چيزى نيست كه در ترازوى بنده وجود دارد ؟ و خدا را به چيزى همتاى توحيد بندگى نكنند ؟
شك نيست كه سخن خوش و پاك - همانند درخت پاك - شاخههايش در هر افقى پراكنده مىشود ، و تسامح و دوستى و ترك تعصّبها و افكار يأس آميز و منفى همه از عقيدهء درست حاصل مىشود ، و اين همه بنده را به خوبى به پروردگارش نزديك مىكند .
هم چنان كه كردار نيك به سوى خدا فرا مىرود و صاحب خود را بالا مىبرد و به خدا نزديك مىسازد ، سخن پاكيزه و كردار نيك جامعه را نيز به عزّت الهى مىپيوندد .
براى كردار نيك دو تفسير ياد شده است :
تفسير نخست : اين كه كردار نيك سخن پاكيزهاى را فرا مىبرد ، « 15 » پس عقيدهء نيكوكردار نيك را بالا مىبرد زيرا از نيكوكار بىايمان كردارى پذيرفته
هامش
( 14 ) - مأخوذ از آيه 24 ، سوره ابراهيمضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ . . .- م .
( 15 ) - التفسير الكبير ، امام فخر رازى ، ج 26 ، ص 8 .