/ 314
آنان كه كفر ورزيدند در سركشى و خلافند
رهنمودهايى از آيات :
از مهمترين عواملى كه مردم را به كفرورزيدن نسبت به رسالت و ستيزهء با آن و در نتيجه به كجروى از خطّ مستقيم فرا مىخواند ، همانا مقدّس انگاشتن وضع موجود يا آن چيزى است كه تقليد و عرف و عادت خوانده مىشود ، آن جا كه جامعه باور مىكند و معتقد مىشود كه هر چه نيست نبايد باشد ، و وضع موجود بايد باقى بماند . و دو چيز اين عامل را تقويت مىكند : نخست اين كه وضع موجود واقعيّتى است كه برقرار شده است در حالى كه رسالت انديشهاى است تازه كه هنوز به واقعيّتى مستقرّ تبديل نيافته ، و دوم اين كه بعضى از افراد جامعه و بويژه خوشنامان و صاحبان مصالح و منافع از وضع موجود دفاع مىكنند و با رسالت مىجنگند ، زيرا از هر دگرگونى و تغييرى بر مصالح و منافع خود بيم دارند .
عامل بقا و ماندن بر حالت موجود از باليدن انسان گزافكار و مبالغه كننده به واقعيّت خود ناشى مىشود و در پافشارى و عناد كوركورانه نسبت به نگهدارى آن نمودار مىگردد و اين همان است كه روند قرآنى يك بار از آن به « عزّت امتناع و سلطهطلبى » تعبير مىكند و بارى ديگر به آنچه كافران به هنگام توطئه بر عناد و درنگ بر باطل به يكديگر مىگويند .
/ 315 براى درمان اين حالت شايسته است كه ضعف انسان بيان شود و به او بگويند اگر آنچه اكنون مالك آن است با چيزى كه اگر رسالت را بپذيرد و اوضاع