ما از خلال انديشيدن در درسهاى اين سورهء كريم ( سورهء ص ) در مىيابيم كه اين سوره حالت شركى را بررسى و درمان مىكند كه سلطه و ثروت و شهرت آن را در نفس انسان مىآفريند و آدمى بر اثر آن دستخوش سركشى و گناه مىشود ، و در راه جدايى از حق و پرستش خدايان زور و زر پيش مىتازد .
در بخش آغازين اين سوره مىخوانيم : كسانى كه به راه سركشى و خلاف رهسپار شدند ، زودا كه پروردگار آنها را به سرنوشت كسانى كه پيش از آنان هلاك شدند بيم مىدهد ، و مىخوانيم كه ما را يادآور محور گمراهى آنها مىشود ، آن جا كه از حذف خدايان و امر به پرستش خداى يكتا در شگفت شدند ، هم چنان كه / 310 با نگرش از ديدگاه مقياسهاى مادّى خود پيامبر را كوچك شمردند .
قرآن اين حالت را با بيان حقارت آنچه آنها داشتند ( از زور و زر ) در مقايسه با ملك آسمانها و زمين ، و خزانههاى رحمت پروردگار پيروزمند بررسى و درمان مىكند .
پايان اين سوره ما را يادآور داستان شيطان مىشود كه از سجده كردن به پدرمان آدم ( ع ) با بزرگى نمايى به عنصر آتشى خود سرتافت ، و بيان مىكند كه چگونه اين خويشتن بزرگى گناه آلود سبب هلاك او و پيروانش تا روز قيامت شد ، آن جا كه در آتش دوزخ گرد مىآيند .
در ميان آن آغاز و اين پايان روند سوره دو گونه از داستانها را مىآورد :
نخست : داستانهاى تكذيب كنندگانى كه هلاك شدند و تنها بدانها اشارهاى مىكند در حالى كه در مورد نوع دوّم تفصيل مىدهد .
دوم : شرح حال كسانى كه پروردگار به آنان ملكى گسترده ، و ثروتى پردامنه عطا كرد و ايشان فريفته و مغرور نشدند و بدان وسيله از خدا جدا نگشتند ، همچون داود و سليمان ، سپس ابراهيم و اسحاق و يعقوب و بيان مىكند كه آنان به نعمتهاى دنيا و نيكى پاداش آخرت باضافهء نام نيك در طول تاريخ دست يافتند ، و روند سوره در مقابل آنان ما را يادآور سرنوشت تكذيب كنندگانى مىشود كه در آتش دوزخ سرنگون شدند تا با يكديگر و به طبع پيروان با پيروى شدگان به جنگ و
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 300
مساهمون: احمد آرام
ص٣٠٠