باشند . هم از لحاظ مادّى و ظاهرى و هم از لحاظ معنوى ( يعنى به تن و به روح ) ، از اين رو است كه فرمان الهى به پيامبر چنين مىآيد :
«
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّى حِينٍ
- پس تا مدّتى از آنها روى بگردان ! » و « حين » در اين جا وقتى كه در آن وقت به پيامبر و مؤمنان فرمان هجوم و جنگ با كافران ، در سايهء عنايت و يارى خدا مىرسد .
[ 175 ] در اثناى زمانى كه مؤمنان مجاهد از كافران و منافقان - مثلا - با هجرت جدا مىشوند بايد مراقب آنها و شاهد هر رويداد و وضعى باشند ، و هر جنبشى كه قصد ايجاد تغييرى دارد بايد اوضاع را مراقبت و وضع دشمن را بررسى كند .
«
وَ أَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ
- عاقبتشان را ببين ، آنها نيز خواهند ديد . » آنها نيز - به نوبهء خود - عذاب را خواهند ديد و آن را از جانب خدا يا به دست مؤمنان دريافت مىكنند .
/ 298 در اين آيه معنى تأكيد بر عاقبت براى پيامبران و لشكر خدا وجود دارد ، گويى آن عاقبت برابر چشم همگان است ، صالحان آن را مىنگرند و از آن شادمان مىشوند ، و كافران آن را مىبينند و خشم و غضبشان از ديدن آن مىافزايد .
[ 176 ] عذاب خدا بر حسب خواستهاى انسان بر او وارد نمىشود ، تا كافران بر كذب رسالت بدان احتجاج كنند و بگويند كه با خدا ستيزه كردند و او پاسخى به ستيزه آنها نداد و عذابى بر آنها نفرستاد ، هرگز . . . بلكه پروردگار ما عذاب را بر حسب حكمت ذات سبحان خود مىفرستد .
«
أَ فَبِعَذابِنا يَسْتَعْجِلُونَ
- آيا عذاب ما را به شتاب مىطلبند ؟ » چرا عذاب خدا را به شتاب مىطلبند ؟ به راستى كه آن عذاب نابودى فراگير و شكست خرد كننده و آتش دوره كننده ، و خوارى و ذلّت دردناك است .
[ 177 ] اين به مبارزه طلبى تمام از جانب كافران نسبت به پروردگار پيروزمند ، همانا به سبب جهل آنها به قدرت او ، و طبيعت عذابى است كه او بر ملحدان فرو مىفرستد .