شما را مىرانند كه در گوشتان مىدمند كه آنها روزى شما را مىدهند ؟
[ 4 ] «
وَ إِنْ يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ
- اگر تو را تكذيب كردهاند ، پيامبرانى را هم كه پيش از تو بودهاند تكذيب كردهاند . » در آيات قرآنى تأكيدهايى بسيار بر اين انديشه وجود دارد : و ما از آن در مىيابيم : كه به راستى آراء مردم مقياسى درست و سالم براى شناخت حق نيست ، زيرا انسان - بنا به عادت - آراء ديگران را مقياس قرار مىدهد و مىگويد :
ما دام كه مردم مىگويند : اين دروغ است ، پس چنين است . و از اين جا است كه پروردگار ما تأكيد مىكند : «
وَ ما أَكْثَرُ النَّاسِ وَ لَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَ
- بيشتر مردم ايمان نمىآورند ، هر چند تو به ايمانشان حريص باشى » ، « 10 » و به واقع بيشتر مردم در برابر رسالتهاى خدا مقاومت كردهاند ولى با وجود اين خداوند رسالت خود را پيروز ساخته است .
/ 21 «
وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ
- و همهء كارها به خدا بازگردانده شود . » سياق آيات اين چنين تأكيد مىكند كه همانا روزى رسان خداست ، و آراء مردم مقياس و ملاك اعتبار نيست ، و كارها به اين و آن ، كه مردم ايشان را شريك و نظير خدا انگاشتهاند ، باز نمىگردد ، بلكه همهء كارها به خدا برمىگردد ، و در آن جا حسابرسى عادلانهاى در جريان است كه پاداش نيكوكار را دو چندان دهند و بدكار را جز به همانند عملش مجازات نكنند .
[ 5 ] سپس خدا اين حقيقت را تأكيد مىكند و مىگويد :
«
يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ
- اى مردم ، به راستى وعدهء خدا حق است . » مردم از آن رو رسالت الهى را تكذيب مىكنند كه دنيا و چيزهايى را كه دو آن است از دلخوش كنندهها و زرق و برقها مىپرستند ، برخى همچون طاغوتان و پادشاهان و بسيارى از مردم را دنيا مستقيما فريفته است و برخى ديگر را اين
هامش
( 10 ) - يوسف / 103 .