خود بر ما جلوهگر مىشود كه ما را در برابر اين گفتهء پروردگار صاعقه زده مىكند كه گويد : «
وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ
- و نگه داريدشان ، بايد بازخواست شوند » .
محور مسئوليّت همان است كه محورهاى اين سوره را به يكديگر مىپيوندد ، و بارزترين آنها سه محور است :
يكم : نفى نظاير و اشباه كه جاهليان آنها را به عنوان خدايان خود گرفته بودند تا شايد ياريشان دهند ، زيرا هدف آنها از پرستش خدايان رهايى از پاداش كارهايشان بود ، ولى هيهات ! كه فرشتگان در برابر پروردگار خود صفى آراسته بستهاند ، و شيطانها از آسمان محروم و در حجاباند ، و شهابها در انتظار آنهاست ، و مستكبران را براى حسابى دشوار حاضر مىآورند .
دوم : پيامبران و اولياء بندگان گرامى خدايند ، از كس شفاعتى جز به رضاى خدا نمىكنند ، و ممكن نيست در مخالفت با قوانين پروردگار به ايشان تكيه كرد ، و چگونه چنين كارى ممكن شود ؟ در حالى كه ايشان از آن جهت به درجات والاى خود رسيدهاند كه / 193 بندگان مخلص و ناب خدايند .
سوّم : درهم شكستن پايههاى توجيه و بهانهاى كه گناهكاران در ارتكاب گناهان بدان تكيه مىكنند و مدّعى مىشوند كه مجبور بودهاند چنان كنند .
تصاويرى كه قرآن از روز مسئوليّت و بازخواست و پاداش براى ما ترسيم مىكند به همين محور مربوط مىشود .
سياق قرآنى محور يكم و سوّم را پشت سر هم قرار داده و سپس يادآور محور دوم مىشود كه چون گواهى راستين براى اثبات آن دو محور ديگر مىآيد ، زيرا قرآن براى حقايق مثالهايى مىزند ، و از بهترين مثالهاى آن زندگى پيامبران است كه به ما امر كرده است بام و شام به ايشان درود فرستيم تا ايشان را رهبر و مشعل روشنگر راه خود سازيم .