هيچ كس نمىتواند آن را ببندد و اگر از چيزى دريغ ورزد و خوددارى كند هيچ كس نمىتواند آن را بفرستد و روان سازد ، پس او مسلّط و حكيم است ، و اوست كه مردم را از آسمانها و زمين روزى مىدهد ، و از نعمتهاى آشكار او رسالتهاى اوست كه مردم به عادت آنها را تكذيب مىكنند ، اما امور به خداى سبحان باز مىگردد و روا نيست كه ما به زيب و زيور دنيا يا گمراهسازى غرور فريفته شويم . خدا ما را از شيطان پرهيز مىدهد و بر حذر مىدارد و ما را به دشمنى ورزى با او فرا مىخواند ، زيرا او حزب خود را به عذاب دوزخ دعوت مىكند .
بدين سان در درس اوّل سورهء فاطر يادآورى سه اصل را مىخوانيم و فرامىگيريم : توحيد ، رسالت و روز قيامت .
/ 15
شرح آيات :
«
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
- به نام خداى بخشندهء مهربان . » بسمله « 1 » نيز همانند تمام سوره به وسيلهء جبريل نازل شده است ، و هنگامى كه بسمله نازل مىشد ، اصحاب پيامبر در مىيافتند كه نزول سورهء پيشين تمام شده و سورهاى ديگر مىآيد .
پيش از اين تأكيد كرديم كه « اسم اللَّه » يعنى صفات جلاليّه و جماليّه كه خدا را بدانها ياد مىكنند ، مانند صفت عزّت ( چيرگى ) و قدرت ( توانمندى ) و عظمت ( بزرگى ) از صفات جلالى و صفت رحمت ( مهربانى ) و غفران ( آمرزش ) و خلق ( آفرينش ) و رزق ( روزى رسانى ) از صفات جمالى . پروردگار ما با يان و آن صفات آفريدگان را آفريده است . پس اگر رحمت و قدرت و علم خدا در كار نبود هستى پديد نمىآمد .
اگر پروردگار ما مقتدر و توانمند بود ولى رحيم و مهربان نبود ، آفرينش را نمىآفريد ، و براى چه آن را بيافريند ؟ آرى ، او ما را به رحمت خود آفريده است و
هامش
( 1 ) - بسمله يعنى گفتن و آوردن عبارتبِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ. - م .