و در آن هنگام بدان جا از فرشتگان به او ندا مىرسد :
«
هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ
- اين همان وعدهء خداى رحمان است . » همانا ، خداست كه وعدهء خود را عملى مىسازد تا بر بندگان مؤمن خود رحمت آورد ، «
إِنَّهُ كانَ وَعْدُهُ مَأْتِيًّا
- همانا وعدهء او فرا خواهد رسيد » . « 25 » ممكن است كه گويندهء اين سخن همان كافران باشند ، و اين بيان اعترافى است از جانب آنها نسبت به وعدهء خدا ، و ممكن است اساسا براى اين سخن گويندهاى خاصّ نبوده باشد بلكه اين مقال به اقتضاى مقام و حال باشد ، خواه گويندهاى معيّن داشته يا نداشته باشد .
«
وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ
- و پيامبران راست گفته بودند . » كسانى كه از جانب خداى رحمان وعدهء او را خبر دادند و اعلام كردند .
به راستى سورهء يس قلب قرآن است ، و از ضمير و درون آفريدگان بيان و تعبير مىكند كه در رحمت خدا تمثّل يافته و آن را نمايش مىدهد ، / 148 و شايد به همين سبب است كه كلمهء « رحمان » در آن تكرار مىشود .
[ 53 ] با يك بانگ سهمناك تمام قوم نابود شدند ، و با بانگى همه برانگيخته شدند ، و با بانگى در مقام حساب به پيشگاه پروردگارشان حاضر مىشوند .
«
إِنْ كانَتْ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً فَإِذا هُمْ جَمِيعٌ لَدَيْنا مُحْضَرُونَ
- جز يك بانگ سهمناك نخواهد بود كه همه نزد ما حاضر مىآيند . » به نظر مىرسد كه اين تعبير در اين جا همان چيزى را به ما الهام مىكند كه گفتهء او - سبحانه و تعالى - در پايان اين سوره الهام مىكند كه مىفرمايد : «
إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
- چون چيزى را بخواهد ، فرمانش اين است كه مىگويد : باش ، پس مىشود » ، « 26 » ولى اين تعبير در مقام شدّت آمده و
هامش
( 25 ) - مأخوذ از آيهء 61 / سورهء مريم .
( 26 ) - همين سورهء يس / 82 .