هنوز درهم نپيچيده باشند كه قيامت برپا شود ، و مردى لقمهاى برگرفته و هنوز به كامش نرسيده باشد كه قيامت برپا شود ! و مردى مشغول گل اندودى حوض خود باشد كه رمهاش را آب دهد و هنوز آبشان نداده باشد كه قيامت برپا شود » . « 22 » شايد گفتهء قرآنى شامل جزا به طور كلّى در دنيا با عذابِ برافتادن و ريشهكن شدن يا در آخرت به هنگام برپا شدن قيامت باشد .
[ 51 ] كافران چندان كه خدا بخواهد در گورهاى خود مىمانند تا فرشتهء كريم ، اسرافيل در صور بدمد ، و به مجرّد دميدن صور مىبينى كه همگان به سوى پروردگارشان آن جا كه ترازوى عدل را نهادهاند مىشتابند .
«
وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذا هُمْ مِنَ الْأَجْداثِ إِلى رَبِّهِمْ يَنْسِلُونَ
- و در صور دميده شود و آنان از قبرها بيرون آيند و شتابان به سوى پروردگارشان روند . » / 147 در برخى آيات مىيابيم كه آنان هنگام دميده شدن صور ايستادهاند و مىنگرند ، آرى . آنان يك لحظه ايستادهاند ، اما به شتاب بدان سو كه خدا مىخواهد به حركت در مىآيند .
از راغب در كتاب مفردات او ( دربارهء كلمه ينسلون ) نقل كردهاند كه :
نسل در اصل جدا شدن است ، و از آن روى فرزند آدمى را نسل خواندهاند كه از انسان جدا مىشود . و شايد از اين كلمه دريابيم كه آدمىزادگان از گور مانند رحم مادر به گونهاى جدا مىشوند .
[ 52 ] در آن جا اين انسان كينتوزى كه تمام پيامبران را مسخره كرده و از تمام آيات و نشانهها روى تافته است ، بانگ برمىدارد كه واى بر من و مىپندارد كه در خواب بوده است و از خود مىپرسد : چه نيرويى توانسته است او را پس از خوابى طولانى از خوابگاهش برانگيزد ؟ ! «
قالُوا يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا
- مىگويند : واى بر ما ، چه كسى ما را از خوابگاهمان برانگيخت ؟ »
هامش
( 22 ) - نور الثقلين ، ج 4 ، ص 388 .