گستردهء ناپيدا كرانه .
دانش بشر هم چنان در سطحى پايينتر از آن است كه به تمام ويژگيهاى جفت جفتى بودن پىبردن .
ما هر چه در شناخت نياز جفتها به يكديگر ژرفتر بينديشيم از دقّت تدبير و سلامت نظمى كه در اين مورد به كار رفته و نيروى تسلّطى كه بر آفريدگان چيرگى دارد بيشتر آگاه مىشويم و در نتيجه بيشتر و بيشتر فرصت شناخت پروردگارمان را به دست مىآوريم .
[ 37 ] بگذاريد به اين افق پهناور كه فرا رويمان بىحدّ و مرزى كه بشناسيمش ، گسترده است بنگريم ، / 131 نه براى آن كه از نشانههاى آن بهراسيم ، و نه براى آن كه از اين همه زيبايى كه در آن وجود دارد بهره جوييم ، بلكه براى آن كه از آن و از خلال آن از خويشتن آگاه شويم و هشيارى افزاييم . به همين شب بنگريم كه پروردگار حكمت آموز ما لباس روز را از پرتو و گرما و گردش خورشيد بر آن مىپوشاند ، سپس آن جامه را از پيكرش بيرون مىكشد و شب به همان گونه كه بود باز مىگردد و تاريك و آرام مىشود ، مگر برخى از بقايا و رسوبات روز ( كه تكاپويى در شب دارد ) . راستى را كه در اين نشانهاى است ، بگذاريد آن را بنگريم .
«
وَ آيَةٌ لَهُمُ اللَّيْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهارَ فَإِذا هُمْ مُظْلِمُونَ
- شب نيز برايشان عبرتى ديگر است كه روز را از آن برمىكشيم و همه در تاريكى فرو مىروند . » بياييد اين بار هنگام غروب به شب بنگريم كه به حيوان ذبح شدهاى بدان گاه كه پوستش را مىكنند ، مىنگريم ، تا دست قدرت الهى را بنگريم كه چگونه اين كار را با لطف و مهارت و با نظامى دقيق صورت مىدهد .
[ 38 ] و نشانهء روز همانا اين گوى آتشين افروختهاى است كه ما خورشيدش مىناميم و از دختر خود ، زمين يك ميليون و دويست هزار مرتبه بزرگتر است . چگونه در آسمان بآسودگى و دقّت حركت مىكند ، و با حركتى بىانحراف