( و پس از آيهء الحياة ) پروردگار سبحان ما ، ما را يادآور نكاتى در آفرينش مىشود كه دلپذيرترين آنها نشانه و آيهء همسرى است كه شامل بشر و جانداران و جز آن مىشود ( نشانهاى كه دلالت بر اين دارد كه پروردگار ما خود منزّه و بر كنار از نيازمندى به جفت و همسر است ) .
/ 125 ( و از خوراك بشر و نظام زندگى او كه بر پايهء زناشويى و همسرى نهاده شده ، به بيان نشانههاى پروردگار ما در آفاق مىپردازد ) . اين شب ، چگونه روز از آن بركشيده مىشود ( و اين امر دلالت بر آن دارد كه نخستين چيزى كه خدا آفريده روز است ، سپس آن را بركشيده و شب پديد آمد ) و همه در تاريكى قرار گرفتند .
خورشيد ( كه همان محور منظومهء ماست ) به آسانى و هموارى روان است ( ولى ضمن برنامهاى رسم شده ، و تا پايانى معيّن كه بدان هنگام قرار مىيابد ) و اين فرمان خداى پيروزمند تواناست ( كه مدار خورشيد را با دانش خود ترسيم كرده و آن را به تسلّط و توانمندى خود رام و مسخّر ساخته است ) .
امّا ماه را نيز خداوند به زير فرمان در آورده ( همان گونه كه خورشيد را در فرمان دارد ) تا در منازلى كه براى آن مقرّر است روزانه حركت كند تا در پايان ماه به صورت شاخهء كهن خميده و خشكى ، پژمرده و زرد شده بازگردد .
هر چه در آفرينش ژرف انديشى كنيم آثار فرمانروايى و تقدير و تدبير بيشتر بر ما آشكار مىشود ، خورشيد مجاز نيست بر سرعت خود بيفزايد چنان كه سرعتش مانند سرعت ماه شود ( زيرا مدار خورشيد ساليانه و مدار ماه ماهيانه است ) و نه شب ( كه عادتا ماه در آن ديده مىشود ) مجاز است كه بر روز پيشى گيرد ، و از حدود خود درگذرد ، بلكه هر جرمى با سرعتى معيّن و در مدارى كه براى آن ترسيم و معلوم شده حركت مىكند .
( بدين سان بشر مىتواند به نظامى كه بر او احاطه دارد اطمينان كند ، و زندگى خود را با كمال دقّت مطابق آن تنظيم كند و تمدّن خود را بر آن بنا نهد ) .
نعمتى ضرور و ديگر براى نيكبختى انسان و تمدّن او نيز وجود دارد كه همان نعمت كشتيهايى است كه خود نشانهاى الهى هستند . به راستى كشتى نيز
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 121
مساهمون: احمد آرام
ص١٢١