هنرها و دانشهاى گوناگون است كه مشاهده مىكنيم .
اثر عواطف و كانون دل ، كشش به طرف مقصد و هدف خاص و ايجاد صفا و صميميت است . آفريدگار حكيم آن روز كه اين كاخ بلند يعنى ساختمان وجود آدمى را بنا كرد هر دو منبع و كانون را در نهادش قرار داد و چون هيچ موجودى در خلقت بيهوده نيست ، ناچار هر دو كانون در تكميل خلفت آدمى تأثير به سزايى دارد . اگر در آدمى عواطف و كشش وجود نداشت تمايل به زن و فرزند و مال و . . . در او ايجاد نمىشد و به موجودى خشك و بىحركت و سرد تبديل مىگرديد و هرگز فعاليتى در صحنهء زندگى از خود بروز نمىداد . بدين رو آنچه در نظام اتمّ لازم است خداى متعال آنها را با كشش باطنى ايجاد فرموده و هرگز به كانون عقل تنها نسپرده است . از اين معنا در قرآن كريم به « زينت » تعبير شده :
« زُيِّنَ لِلنّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَالبَنِينَ وَالقَناطِيرِ المُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالفِضَّةِ وَالْخَيْلِ المُسَوَّمَةِ وَالْأَنْعامِ وَالْحَرْثِ ذ لِكَ مَتاعُ الحَيوةِ الدُّنْيا وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ المَآبِ * قُلْ أَؤُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرٍ مِنْ ذ لِكُمْ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنّاتٌ تَجْرِى مِنْ تَحْتِها الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَأَزْواجٌ مُطَهَّرَةٌ وَرِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبادِ » ؛ « 1 »
براى مردم زينت داده شد شهوتها و خواستها ( ى درونى ) از زنان و فرزندان و اندوختههاى فراوان از طلا و نقره ، و اسبهاى خوش اندام و چهارپايان و كشت و كار .
همين امور ، بهرهء زندگى است و خداوند متعال بهترين پناهگاه است . بگو اى پيامبر گرامى ! به شما خبر دهم به جالبتر از اين زينتها ( و نعمتهاى فراوان ) براى افرادى كه به خاطر خدا تقوا را پيشه خود ساختند . براى آنها بهشتهايى است كه از زير آنها جويبارها مىگذرد و در آنجا جاودانه زندگى خواهند كرد و در كنار آنان همسرانى پاك اندام خواهد بود و در سايهء خشنودى خالص الهى به زندگى مىپردازند . خداوند متعال از اعمال و كردار بندگان آگاه است .
هامش
( 1 ) . همان ، آيات 14 و 15 .