ريگهارا به صورتهاى آنان پاشيد و فرمود : « چهرهها سياه باد » پس مشركان همه مشغول چشم خود - كه خاكآلود شده بود - شدند و پراكنده گرديدند . مؤمنان برگشتند و توانستند آنان را بكشند يا اسيرشان نمايند .
« وَلكنّ اللَّه رَمى » چون پرتاب ريگ و خاك چنين اثر بزرگى گذاشت ،
رَمْىْ
( پرتاب ) براى رسول خدا صلى الله عليه و آله ثابت و شناخته شد ؛ زيرا او ظاهر و صورت كار را انجام داد و حقيقت امر از او نفى مىگردد ؛ زيرا آنچنان اثر عظيمِ كار ، از توان و قدرت بشر خارج است ؛ يعنى اصل كار ، فعل خداوند - عزّوجلّ - مىباشد و چنين مىنمايد كه فاعل پرتاب ، حقيقتاً خداوند است و اصولًا نمىتواند از رسول خدا باشد .
امّا استفاده و استشهاد شما به فرمودهء خداوند متعال كه مىفرمايد :
« قُلْ يَتَوَفّاكُمْ مَلَكُ المَوْتِ الَّذِى وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ » « 1 » ؛
بگو فرشتهء مرگ كه بر شما مأمور شده ( روح ) شما را مىگيرد ، سپس به سوى پروردگارتان باز مىگرديد .
فرمود :
« وُكِّلَ
؛ كفايت مىكند » بدانيم كه او ( فرشته ) وكيل است و مأمور و بنده و فرستاده خداوند متعال و كارى در دست او نيست . پس آيا صحيح است كه ما از او به دليل اين كه وكيل خداوند در باز پس گرفتن جانهاست يارى بطلبيم ، و به او توكّل كنيم يا او را تكيهگاه بدانيم ؟ به صرف اينكه خداوند سبحانه و تعالى تأكيد مىكند كه ، فرشته از جانب او
هامش
( 1 ) . سجده ( 32 ) آيهء 11 .