اخبار وى است تا آن آثار از خاطرهها فراموش نگردد . اگر در حج ارتباط مردم كشورهاى اسلامى با يكديگر صورت نگيرد و از اوضاع هم مطلع نشوند ، به كلى در غفلت مانده و مورد تاخت و تاز و هجوم ملل بزرگ قرار مىگيرند و سرانجام شهرها و سرمايهها به نابودى كشيده شده و از اخبار يكديگر منقطع شده ، در تاريكى بىخبرى به سر مىبرند ، اين است علت حج . « 1 » با سيرى اجمالى در مراسم حج كه هم اكنون مسلمانان آن را به جا مىآورند مىبينيم خبرى از اين مسائل حياتى و سازنده و تحرك بخش نيست و مردم فقط به يك بُعد حج كه انجام اعمال خاص است توجه دارند . واقعاً جاى بسى تأسف است ، سالانه ميليونها مسلمان در آنجا گردهم مىآيند ولى از اين تعاليم حيات بخش سخنى به ميان نمىآيد .
جمعيت زياد است اما ميان تهى .
عدالت موجب برابرى قلبها
متن : و العدل تَنسيقاً لِلْقلوبِ .
شرح : اين جمله و دو جملهء بعد مكمل يكديگرند و به دو ركن عظيم اختلافات جوامع بشرى اشاره دارند . ريشهء اختلاف در جامعهء انسانى بر محور دو موضوع دور مىزند :
الف ) نابرابرى در توزيع ثروت و موهبتهاى الهى .
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 5 ، ص 9 . .