مؤمنان مىگردد ؛ از اين رو ، در قرآن كريم در بسيارى از آيات در كنار « رحيم » به كار رفته است . از احكام آن به مناسبت در باب صلات و حدود سخن گفتهاند .
صلات : به قول منسوب به مشهور ، در نماز باران ( - - - ) نماز باران ) جدا كردن كودكان از مادرانشان ، براى جلب رأفت و رحمت خداوند متعال ، مستحب است . 5
حدود : در قرآن كريم ، خداوند متعال در مقام اجراى حدّ زنا كار ، از اعمال رأفت و دل سوزى در دين خدا نهى كرده است ؛ 6 از اين رو ، در حدود ، شفاعت پذيرفته نمىشود . 7 و به قول مشهور ، تازيانه بايد با شدت زده شود . 8
( - - - ) رحمت )
1 . الكافى ( كلينى ) 1 / 21 * 2 . بقره / 207 ؛ توبه / 117 ؛ نور / 20 * 3 . توبه / 128 * 4 . مجمع البحرين واژهء « رؤف » * 5 . جواهر الكلام 12 / 144 * 6 . نور / 2 * 7 . جواهر الكلام 41 / 395 * 8 . المهذب البارع 5 / 41 ؛ ايضاح الفوائد 4 / 482 .
رأى
رأى : نظريّهء شخصى برآمده از تلاش ذهنو فكر / انديشه و تدبير / حكم صادر ازقاضى ( - - - ) قضاوت ) .
رأى به معناى اول در باب اجتهاد و تقليد و قضاء به كار رفته است .
خداوند متعال در قرآن كريم راه آگاهى از دين و دريافت احكام الهى را وحى مىداند 1 كه از طريق پيامبران به مردم ابلاغ مىگردد . بنابر اين ، اعمال نظر در دين ، يعنى اظهار نظر شخصى در اصول و فروع دين ، بدون استناد به منابع معتبر شرعى ، همچون كتاب و سنّت ، حرام است . چنان كه در روايات فراوانى از رأى و حكم بر اساس قياس ( - - - ) قياس ) و استحسان ( - - - ) استحسان ) نهى شده است 2 ( - - - ) اجتهاد ) .
تفسير قرآن به رأى ؛ يعنى بيان مراد خداوند بدون استناد به دلايل ، شواهد و موازين معتبر شرعى ، جايز نيست و در روايات از آن نهى شده است . 3
از رأى به معناى دوم در باب جهاد و حج سخن گفتهاند .
در جنگ ، كشتن پير مردان ناتوان از جنگ جايز نيست ، مگر آنكه صاحب رأى ( نظر و انديشه ) باشند كه از فكر آنان در پيشبرد جنگ عليه مسلمانان استفاده شود كه در اين صورت كشته مىشوند . 4