دوست خوب گزيدن و دوستان زياد گرفتن ، مستحب ، و در روايات بدان تشويق و ترغيب شده است . « 1 » در روايتى از اميرمؤمنان عليه السّلام آمده است :
« ناتوانترين مردم كسى است كه در گرفتن دوست ناتوان باشد و ناتوانتر از او كسى است كه دوستى را كه بدان دست يافته از دست بدهد » . « 2 »
در روايتى از امام صادق عليه السّلام ، چارچوب دوستى - كه بدون آن ، دوستى تحقق نمىيابد - در پنج چيز دانسته شده است : اوّل ، آنكه نهان و آشكار او براى تو يكى باشد . دوم ، زينت تو را زينت خود و عيب تو را عيب خود بداند . سوم ، دستيابى به ثروت و قدرت ، موضع او را نسبت به تو تغيير ندهد . چهارم ، از آنچه در توان دارد نسبت به تو دريغ نكند و پنجم كه جامع همه خصلتهاى پيشين است ، اين كه تو را به گاه گرفتارى و نياز رها نكند . « 3 »
دوست شدن و رفاقت با بدكار ، نابخرد ، دروغگو ، بخيل ، ترسو ، قاطع رحم « 4 » و كسى كه از روى بىاعتنايى به نماز جماعت در مسجد حاضر نمىشود ، مكروه است . « 5 »
اعلام مراتب دوستى به دوست ، به منظور استحكام پايههاى آن ، مستحب است . « 6 »
احكام : به تصريح قرآن كريم ، خوردن از خانهء دوست بدون اذن وى بىاشكال است ، « 7 » مگر آنكه انسان علم و يا - به تصريح برخى - ظنّ غالب به عدم رضايت وى داشته باشد . « 8 »
نماز گزاردن در خانهء دوست نيز همين حكم را دارد . « 9 »
دوست بودن با كسى ، مانع شهادت له يا عليه او نيست . « 10 »
از دوستى به معناى دوم در بابهاى صدقات و نكاح سخن گفتهاند .
دوست داشتن اهل بيت عليهم السّلام ، واجب ، بلكه از اركان ايمان است « 11 » ( - - ) تولّى ) .
اظهار محبت و دوستى نسبت به دشمنان خدا ، حرام ، بلكه منافى با ايمان به خدا است « 12 » و بيزارى جستن از ايشان واجب است ( - - ) تبرّى ) .
دوست داشتن اعضاى خانواده ( همسر و فرزندان ) و اظهار محبت شوهر به
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة 12 / 16 - 18 .
( 2 ) 18 .
( 3 ) 25 - 26
( 4 ) 28 - 30 ، 32 و 34 .
( 5 ) توضيح المسائل مراجع 1 / 500 .
( 6 ) وسائل الشيعة 12 / 54 .
( 7 ) نور / 61 .
( 8 ) جواهر الكلام 36 / 406 - 407 .
( 9 ) العروة الوثقى 2 / 377 .
( 10 ) جواهر الكلام 41 / 80 .
( 11 ) مجمع الفائدة 7 / 527 .
( 12 ) جواهر الكلام 30 / 41 .