از شرايط صحّت طلاق پاكى زن از حيض است و طلاق دادن در ايّام حيض باطل است ؛ ليكن اين شرط منوط به حضور زوج در منطقهء سكونت زوجه است ؛ امّا اگر زوج ، غايب و در شهرى ديگر باشد ، چنانچه پس از مدّتى درنگ - كه به طور معمول ، علم به انتقال همسرش از طُهر مواقعه به طهر پس از آن حاصل مىشود - او را طلاق دهد و سپس معلوم شود كه حيض بوده ، طلاق صحيح است . « 9 »
قضاء : اگر طرف دعوا خواهان حضور طرف ديگر در دادگاه باشد و قاضى او را احضار كند ، حضور بر وى واجب است ؛ ليكن برخى نه احضار را بر حاكم واجب دانستهاند و نه حضور را بر مدّعى عليه . « 10 » در شنيدن ادّعاى خواهان ، حضور خوانده در شهرى كه دعوا ( - - ) دعوا ) عليه او صورت گرفته شرط نيست . « 11 »
حدود : اقامهء حدود مشروط به حضور گواهان نيست ؛ بنابر اين ، در صورت غيبت يا مرگ آنان نيز حدّ اقامه مىشود ؛ ليكن در صورت فرار ايشان - به جهت شبهه - حد اقامه نمىشود « 12 » ( - - ) قاعدهء درء ) .
( - - ) احضار )
حضور قلب
حضور قلب : توجه قلبى به خداى متعال .
حضور قلب كه از آن به اقبال نيز تعبير مىشود عبارت است از توجه باطنى و قلبى انسان به خداى متعال و درك و شعور اين حقيقت كه در محضر او است ؛ به گونهاى كه خدا را انيس خود بيابد و از گفت و گو و مناجات با او لذّت ببرد . از اين عنوان در بابهاى طهارت ، صلات ، صوم و حج سخن گفتهاند .
حضور قلب ، روح عبادت است و عبادت بدون آن پذيرفته نيست ؛ هرچند بر حسب تكليف ظاهرى صحيح باشد . « 1 » از اين رو ، سزاوار است نمازگزار موانع حضور قلب ، مانند كسالت ، خستگى ، خواب آلودگى و نياز داشتن به تخلّى ( - - ) تخلّى ) را قبل از آغاز به نماز بر طرف
Footnote
( 9 ) جواهر الكلام 32 / 29 - 30 .
( 10 ) العروةالوثقى [ تكملة ] 3 / 30 - 31 .
( 11 ) تحرير الوسيلة 2 / 413 .
( 12 ) 468 .
1 روضة المتقين 1 / 481 و 12 / 251 ؛ العروة الوثقى 2 / 431 - 432 .