جماعت
جماعت : گروهى از مردم .
عنوان ياد شده به مناسبت در بابهاى صلات ، خمس ، حج ، احياء موات ، حدود و قصاص به كار رفته است .
صلات : خواندن نمازهاى واجب با جماعت مستحب است « 1 » ( - - ) نماز جماعت ) .
از شرايط نماز جمعه گزاردن آن با جماعت است « 2 » ( - - ) نماز جمعه ) .
مستحب است در برخورد دو گروه با يكديگر ، گروهى كه تعدادشان كمتر است بر گروه ديگر سلام كنند . « 3 »
خمس : چنانچه گروهى به صورت مشترك ، معدن يا گنجى را استخراج كنند ، در صورتى كه سهم هر يك به حدّ نصاب برسد ، پرداخت خمس بر او واجب است ؛ ليكن اگر مجموع سهام به حد نصاب برسد ، آيا اخراج خمس آن بر سهامداران واجب است يا نه ؟ مسئله اختلافى است . « 4 »
حج : اگر جمعى كه مُحرمند به صورت مشترك حيوانى را صيد كنند « 5 » يا گروهى كه محرم نيستند ، حيوانى را در حرم ( - - ) حرم ) صيد كنند ، بر عهدهء هر كدام يك كفّاره ثابت است . « 6 » برخى ، در فرض دوم ، در ثبوت كفّارهء مستقل براى هر نفر ، ترديد كردهاند . « 7 »
احياء موات : گروهى كه به طور مشترك و به قصد مالكيت ، كانالى مىكنند تا آب در آن جريان يابد ، نسبت به آن حق اولويت پيدا مىكنند و اگر آن را به دهانهء آب متصل كنند ، به گونهاى كه آب بتواند در آن جارى شود ، به طور مشاع مالك آن مىشوند . « 8 »
حدود : چنانچه فردى ، گروهى را يك به يك قذف ( - - ) قذف ) كند ، در ازاى قذف هر فردى ، حدّ قذف بر او ثابت مىشود ، و اگر همه را - به صورت گروهى - با يك لفظ قذف نمايد ، در صورتى كه همه با هم از او شكايت كنند ، يك حدّ بر او جارى مىشود ؛ اما اگر يكايك مطالبهء حدّ كنند ، در ازاى مطالبهء هر فرد ، يك حدّ بر قذف كننده جارى مىشود . « 9 »
گروهى كه وارث حدّ قذف هستند ، با عفو بعض آنان ، حدّ از قذف كننده ساقط نمىشود و افراد باقى مانده - حتى اگر يك نفر باشد - حقّ مطالبهء آن را دارند . « 10 »
هامش
( 1 ) جواهرالكلام 13 / 134 - 135 .
( 2 ) 11 / 242 .
( 3 ) 118 .
( 4 ) 16 / 20 ؛ كفاية الاحكام 1 / 209 و 211 ؛ الحدائق الناضرة 12 / 331 ؛ مستند الشيعة 10 / 61 ؛ العروة الوثقى 4 / 251 - 252 .
( 5 ) مستند الشيعة 13 / 200 ؛ جواهر الكلام 20 / 268 .
( 6 ) جواهر الكلام 20 / 295 .
( 7 ) شرائع الاسلام 1 / 222 .
( 8 ) جواهر الكلام 38 / 129 - 130 .
( 9 ) 41 / 420 - 421 .
( 10 ) 425 .