حكم آب جارى را دارد ؛ هر چند كمتر از كرّ باشد . « 4 »
زكات غلّات ( گندم ، جو ، خرما و كشمش ) آبيارى شده با آب جارى يك دهم است . « 5 » هر كس مىتواند در زمين مباح ( - - ) مباحات اصلى ) از آب جارى آن استفاده كند و در صورت حيازت ( - - ) حيازت ) مالك مقدار آبى مىشود كه حيازت كرده است . « 6 »
آبجو
آبجو [ - فقّاع ] : نوشابهء گرفته شده از جو به گونهاى مخصوص . « 1 »
در اين كه عنوان فقّاع خصوص آبجو است يا شامل غير آن از نوشابه هايى كه از كشمش ، گندم يا جز آن گرفته و در عرف به آن فقّاع گفته مىشود ، نيز مىگردد ، ديدگاه فقها مختلف است . نظر اكثر فقها قول نخست است . بنابر اين قول ، احكامى كه براى آبجو ذكر مىشود بر نوشابه برگرفته شده از غير جو - هر چند در عرف به آن فقّاع گفته شود - جارى نمىگردد مگر آن كه مست كننده باشد ، بر خلاف قول دوم . « 2 » از اين عنوان در بابهاى طهارت ، صلات ، تجارت ، اطعمه و اشربه ، شهادات و حدود سخن رفته است .
احكام : آبجو - نزد همه فقيهانى كه قائل به نجاست خمر هستند - نجس است . نوشيدن آن نيز حرام مىباشد . « 3 » نكتهاى كه عدّهاى بدان اشاره كردهاند اين است كه آيا حرمت و نجاست آبجو متوقّف بر جوشيدن آن است يا مجرّد صدق عنوان آبجو در ثبوت نجاست و حرمت كفايت مىكند هر چند نجوشيده باشد . سپس افزودهاند :
جوشيدن در معناى فقّاع نهفته است و بدون جوشيدن ، عنوان فقّاع حقيقتا صدق نمىكند ، هر چند با مسامحه اطلاق گردد . بنابر اين آبجويى كه نجوشيده ، حرام و نجس نيست . « 4 »
نكتهء دوم در حرمت و نجاست آبجو آن است كه حكم ياد شده دائرمدار
هامش
( 4 ) العروة الوثقى 1 / 32 و 34 .
( 5 ) العروة الوثقى 2 / 292 .
( 6 ) جواهر الكلام 16 / 123 و 38 / 129 .
1 العروة الوثقى 1 / 71 .
2 جواهر الكلام 6 / 39 ؛ العروة الوثقى 1 / 71 ؛ مستمسك العروة 1 / 432 و التنقيح ( الطهارة ) 2 / 137 .
3 جواهر الكلام 36 / 374 و التنقيح ( الطهارة ) 2 / 136 .
4 جواهر الكلام 6 / 40 و التنقيح ( الطهارة ) 2 / 138 .