أئمّه
أئمّه : پيشوايان معصوم عليهم السّلام .
أئمّه جمع امام و امام در اطلاقات فقها در دو مفهوم عام و خاص به كار رفته است .
مفهوم عام : امام در مفهوم عام ، عبارت است از حاكم و ولىّ مسلمانان ( - - ) ولايت فقيه ) ، امام جماعت ( - - ) امام جماعت ) و امام جمعه ( - - ) امام جمعه ) .
مفهوم خاص : امام در مفهوم خاص بر انبيا و جانشينان آنان اطلاق مىشود كه از جانب خداوند متعال داراى منصب والاى امامت و ولايت هستند .
امام به اين معنا ، داراى ولايت مطلقه در امور دين و دنيا و معصوم از گناه و مصون از هر گونه لغزش ، اشتباه و فراموشى و حجّت بر خلق و خليفهء خداوند در زمين است . « 1 »
امام به مفهوم نخست يا به صورت اضافه به كار مىرود - مانند امام جماعت و امام مسلمانان - و يا با قرينه و چنانچه بدون اضافه و قرينه به كار رود ، مراد ، معناى خاص آن مىباشد كه موضوع اين مقاله است و از آن به « امام عادل » يا « امام عدل » نيز تعبير شده است . « 2 »
از اين عنوان در بابهاى بسيارى همچون طهارت ، صلات ، زكات ، خمس ، انفال ، حج ، جهاد ، امر به معروف ، نكاح ، اطعمه و اشربه ، احياء موات ، ارث ، قضاء ، حدود ، قصاص و ديات ، از جهات مختلف سخن رفته است .
تعداد و اسامى امامان : شمار امامان معصوم عليهم السّلام در شريعت اسلام دوازده نفر است « 3 » كه عبارتند از :
ابو الحسن ، على بن ابى طالب ، امير مؤمنان ؛ ابو محمّد ، حسن بن على ، المجتبى ؛ ابو عبد اللّه ، حسين بن على ، سيد الشّهدا ؛ ابو محمّد ، على بن حسين ، زين العابدين ؛ ابو جعفر ، محمّد بن على ، باقر العلوم ؛ ابو عبد اللّه ، جعفر بن محمّد ،
هامش
( 1 ) ص / 26 و انبياء / 73 .
( 2 ) النهاية ( شيخ طوسى ) / 40 و 103 .
( 3 ) المقنعة / 32 و تذكرة الفقهاء 1 / 452 .