براى وى ممكن باشد ، واجب است برگشته و از آنجا احرام ببندد و احرام او صحيح است ، امّا اگر بازگشت ممكن نباشد ، آيا كفايت مىكند كه از حرم بيرون رفته و تا جايى كه مىتواند از آن دور شود و از آنجا احرام ببندد ، و يا اگر خروج از حرم ممكن نباشد ، از جاى خود محرم شود ؟
جواب : اظهر اين است كه كفايت مىكند . و همچنين اگر پيش از رسيدن به حرم پشيمان شود ، كه بايد به يكى از ميقاتها و يا به نقطهء برابر آن مراجعت نموده و از آنجا احرام ببندد . و اگر مراجعت براى وى ممكن نباشد تا آنجا كه مىتواند از جاى خود دور شده و از آنجا محرم شود ؛ و اگر اين كار نيز برايش ممكن نباشد ، از همان جاى خود احرام ببندد .
مسأله 222 - شخصى كه وظيفهاش مراجعت به ميقات است ، اظهر آن است كه به هر ميقاتى كه بخواهد مىتواند برود گرچه بهتر آن است كه در صورت امكان به ميقات بلد خود برگردد .
مسأله 223 - اگر مكلّف از روى فراموشى و يا به دليل بيهوشى ، و يا ندانستن حكم شرعى و يا تشخيص ندادن محل ميقات و يا محاذى آن ، احرام بستن از ميقات را ترك كند سپس متوجه شود ، مسأله چند صورت دارد :
اوّل : بازگشت به ميقات و يا محاذى آن براى وى ممكن باشد ، كه در اين صورت واجب است بدانجا مراجعت نموده ، و احرام ببندد .
دوّم : داخل حرم بوده ، ولى مىتواند به خارج آن برگردد ، گرچه مراجعت به ميقات امكان ندارد . در اين صورت بايد به خارج حرم برود
مناسك حج (فارسى) — صفحة 85
مساهمون: الشيخ محمد إسحاق الفياض
ص٨٥