واقع معناى آيه اين گونه مىشود : مگر اين كه با كارهاى شايسته به خداوند مهرورزى نماييد .
3 . منظور از « قربى » خويشان و نزديكان مىباشد ؛ ولى نه خويشان پيامبر بلكه با كسانى از خويشان خود مهرورزى داشته باشيد كه با شما ارتباط و دوستى دارند .
4 . آيه مودّت به آيه « قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ » ؛ « 1 » « ( اى پيامبر ! ) بگو : هر آن چه از شما مزد و اجر خواستم پس براى شماست » نسخ شده و حكم آن از بين رفته است .
نظريهء چهارم را همه دانشمندان رد كردهاند ، تا جايى كه برخى از علما بر زشتى آن به روشنى سخن راندهاند . البته ما بيان كرديم كه بين دو آيه هيچ منافاتى نيست ، بلكه يكى از آن دو آيه تأكيدى بر آيه ديگر است .
امّا نظريه سوم ، شايسته بحث و بررسى نيست ؛ چرا كه هيچ گونه دليلى ندارد و ارزش بحث ندارد ، به همين جهت صاحبان تفسير به آن نپرداختهاند .
نظريه دوم كه منظور از « قربى » تقرّب و نزديكى به خداوند است ؛
هامش
( 1 ) . سوره سبأ : آيه 47 .