صحيح تعارض دارد ، آن را ردّ كرده است ، با اين كه جمع بين دو قضيه امكان دارد . . . » . « 1 » ابن حجر نظير اين سخن را در كتاب القول المسدّد نيز بيان كرده است . « 2 » جلال الدين سيوطى نيز با اشاره به كلام ابن حجر ، در مقام ردّ گفتهء ابن جوزى برآمده و مىنويسد :
حافظ ابن حجر عسقلانى در كتاب القول المسدّد فى الذبّ عن مسند احمد مىگويد : اين سخن ابن جوزى كه حديث مذكور باطل و ساختگى است ، ادعايى است كه نمىتوان براى آن دليلى ارائه كرد مگر مخالفت آن با حديثى كه در دو كتاب صحيح آمده است كه در اين صورت چنين كارى همان رد احاديث صحيح به مجرد توهّم خواهد بود .
از طرفى اقدام و حكم بر جعلى بودن هيچ حديثى شايسته نيست مگر زمانى كه امكان جمع احاديث نباشد .
اما اين كه در زمان حاضر ، جمع احاديث امكان ندارد لازمهاش اين نيست كه بعدها نيز اين جمع امكان نداشته باشد ؛ چرا كه ما فوق هر دانشمندى ، دانشمند ديگرى است .
Footnote
( 1 ) . فتح البارى : 7 / 17 و 18
( 2 ) . القول المسدّد فى الذبّ عن مسند أحمد : 52 - 58