فهم آن به ديگرى مراجعه كرده تا به حكم آن آگاه شود » . آن چه آورديم از كتاب الإحكام في اصول الأحكام بود . « 1 »
4 . اعتراف معروف عمر
از عمر جملهاى به يادگار مانده كه گاهى به عنوان مَثَل از آن استفاده مىشود و همهء مردم حتى كودكان با جملهء او آشنا بوده و يا آن را شنيدهاند . آن جمله معروف اين است كه عمر در موارد مختلفى گفت :
لولا عليّ لهلك عمر ؛
اگر على نبود هر آينه عمر هلاك مىشد .
گاهى عمر به على عليه السلام چنين مىگفت :
لا أبقاني اللَّه لمعضلة لست لها يا أبا الحسن ؛
اى اباالحسن ! خداوند مرا زنده نگه ندارد در هر امر مشكلى كه تو حضور نداشته باشى .
عالمانى از اهل سنّت كه اين سخن عمر را كه گفت : « لولا عليّ لهلك عمر » نقل كردهاند ، عبارتند از :
1 . عبدالرزّاق بن همّام ؛
2 . عبد بن حميد ؛
پاورقی
( 1 ) . الاحكام فى اصول الاحكام : 2 / 151 - 153 .