پس « جهاد » ابعادى دارد ، و « حق » هم خصوصيّاتى كه اگر يكى از آن خصوصيات منتفى شود كار بر طبق حق انجام نشده .
و در قيام به امر « جهاد » ائمّه عليهم السلام تمام خصوصيّات را رعايت فرمودهاند و لذا جهادشان « فى اللَّه » و « حق جهاده » بوده است .
ائمّه عليهم السلام دقيقاً وظايفشان را مىدانستند و در هر جا ، در هر موقعيتى ، با هر كسى و به هر شكلى كه لازم بوده به وظيفه خود عمل مىكردند .
اين خصوصيّتها فقط در ائمّه عليهم السلام مىتواند باشد و اعقل عقلاى عالم بالاخره محاسباتش در جايى اشتباه درمىآيد و شكست مىخورد .
پس آن بزرگواران همه اقسام جهاد را در جاى خود به مقدارى كه لازم است ، به شكلى كه لازم است ، در حالى كه لازم است و با كسى كه لازم است انجام دادند . از اين رو در ذيل همين آيهاى كه خوانديم فرمودهاند كه منظور ما هستيم .
بريد عجلى گويد : از امام باقر عليه السلام دربارهء آيه « يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ * وَجاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ هُوَ اجْتَباكُمْ » ؛ « 1 » « اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! ركوع كنيد ، سجده به جا بياوريد ، پروردگارتان را بپرستيد و كارهاى پسنديده انجام بدهيد . باشد كه رستگاه شويد و در راه خدا جهاد كنيد آن گونه كه حقّ جهادش را ادا كرده باشيد ، اوست كه شما را برگزيد » پرسيدم . فرمود :
إيّانا عنى ونحن المجتبون ؛ « 2 »
آنها فقط ما هستيم و ما برگزيده شدگانيم .
در روايت ديگر در ذيل آيه مباركه : « وَالَّذينَ جاهَدُوا فينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَإِنَّ
هامش
( 1 ) . سوره حج ( 22 ) : آيه 77 و 78
( 2 ) . الكافى : 1 / 191 ، حديث 4 ، تفسير فرات كوفى : 275 ، حديث 1 ، بحار الأنوار : 66 / 359