كه مؤمن از هر چه به دستش بيايد شادمان نمىشود ، بلكه هر چه را در دست دارد عاريه مىپندارد كه به زودى از دستش خواهد رفت ، پس شايسته است كه از مالش انفاق كند و خويشاوندان فقير و نيازمندان را دستگيرى نمايد . « فَآتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ وَ الْمِسْكِينَ وَ ابْنَ السَّبِيلِ - حق خويشاوند مسكين و در راه مانده را ادا كن . » ترتيبى كه در اين آيه آمده است در خور توجه است در روايات هم آمده است كه خويشاوندان در انفاق مقدم بر ديگران هستند . در حديث از ابى عبد اللَّه الامام الحسين ( ع ) روايت شده كه : / 70 « از رسول خدا ( ص ) شنيدم كه مىگفت : نخست مادرت و پدرت و خواهرت و برادرت سپس آنها كه به تو نزديكترند از ديگران . كسى كه خويشاوندى نيازمند دارد به ديگران صدقه دادنش را فايدهاى نباشد » . « 17 » در بعضى از احاديث در تفسير خويشاوندان در اين آيه آمده است كه مراد اهل بيت رسول اللَّه ( ص ) هستند . در احتجاج طبرسى از على بن الحسين ( ع ) روايت شده كه خطاب به يكى از شاميان فرمود : آيا اين آيه را « وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ » را نخواندهاى ؟ آن مرد گفت : بلى ، خواندهام . حضرت فرمود : ما هستيم كه خدا فرمان داده كه حقشان را ادا كنيد . « 18 » در مجمع البيان از ابو سعيد خدرى آمده است كه اين آيه در حق فاطمه ( ع ) و باغ فدك آمده است . « 19 » « ذلِكَ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ - اين بهتر است براى كسانى كه خشنودى خدا را مىجويند و ايشان رستگارانند . » در نظر اول چنان مىنمايد كه انفاق غرامت است و خسارت در حالى كه
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 59
مساهمون: احمد آرام
ص٥٩
هامش
( 17 ) - نور الثقلين ، ج 4 ، ص 147 .
( 18 ) - همان منبع ، ج 3 ، ص 155 .
( 19 ) - مجمع البيان ، ج 8 ، ص 306 .