پس بخل ، غش ، كسب حرام چون ربا خوارى و غيره معلول همين علت هستند .
در حالى كه فضيلت انفاق و كرم و عفت از اطمينان به خدا سرچشمه مىگيرد و از اعتقاد به اين كه خداوند روزىدهنده و صاحب قدرت و توان است .
ثالثا : قلب مؤمن بين نوميدى و اميد زندگى مىكند ؛ در حالى كه قلب كافر گاه هميشه شادخوار و لذتجوست از اين رو گرفتار سرمستى مىشود و گاه چنان نوميد مىشود كه از هر گونه سعى و عمل باز مىماند .
[ 37 ] اين حقيقت را با توحيد چه رابطهاى است ؟
رابطه اين است كه مؤمن معتقد است كه روزى دهنده خداست و او روزى هر كه را خواهد افزون مىكند و هر كه را بخواهد تنگ مىگيرد . و او نه از حالت نخست بيهوده شادمان مىگردد و نه از حالت دوم بيهوده نااميد مىگردد .
«
أَ وَ - لَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ
- آيا نمىبينند كه خدا روزى هر كس را كه بخواهد فراوان مىكند يا او را تنگ روزى مىسازد ؟ » / 69 آرى بسيارى از مردم در امر روزى خوارى فقط عوامل مستقيم و آشكار را مىبينند و عامل غيبى را فراموش مىنمايند . از اين رو است كه مىفرمايد :
«
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ
- در اين عبرتهايى است براى مردمى كه ايمان مىآورند . » مؤمنان فقط به عوامل ظاهرى نمىنگرند ، بلكه انگشتان غيب را هم كه آن عوامل را به كار مىاندازد مىنگرند . آنها مىدانند كه كار كشاورز اگر با عوامل ديگرى كه در نمو محصول شركت دارند چون بارور بودن زمين و شيرينى آب و نور خورشيد حتى تأثير ديگر كرات ، چقدر ناچيز است .
پس همان گونه كه در كشاورزى بيان شد در ساير موارد رزق هم همين طور است . از اين رو مىنگريم كه مؤمنين به تنهايى به آيات رزق راه يافتهاند و پروردگارشان در برابر آن شكر مىگويند .
[ 38 ] چون روزى از جانب خداست و مؤمن از رحمت خدا مأيوس نمىشود ، هر گاه ثروت خود را از دست بدهد ، و خواستار خشنودى اوست و از آنجا