يك چيز است ، مثلا بودن در يك مكان و نبودن در مكان ديگر در يك زمان براى يك چيز ممكن است ، زيرا وحدت در مكان نيست و دو مكان است ، و اللّه العالم .
2080
- اگر خداوند داراى حس و حواس نيست چرا در قرآن كريم داريم : « نحن اقرب إليه من حبل الوريد » ؟ اين ارتباط به چه صورت است ؟
بسمه تعالى
- خداوند متعال صفات كماليه را بدون نقص و بدون نياز به آن يا هر چيز ديگر داراست و قرب خداوند قرب مكانى نيست بلكه خداوند احاطه وجودى و علمى به اشياء دارد ، و ظاهر آيهء شريفه اين است كه احاطهء پروردگار به انسان از خود او هم به خودش بيشتر است « الا انّه بكلّ شىء محيط » ، و اللّه العالم .
2081
- آيا عالم بودن خداوند و دانش و علم او به كارها و اعمال آدمى باعث جبر نمىشود ؟
بسمه تعالى
- علم خداوند متعال به كارهاى انسان كه اختيارا از او صادر مىشود تعلق گرفته است ، و اگر با اختيار واقع نشود ، بر خلاف علم پروردگار است . و علم خداوند علّت صدور افعال اختيارى نيست تا جبر لازم بيايد ، و اللّه العالم .
2082
- با توجه به اشكالاتى كه به برهان نظم وارد شده ، آيا مىتوانيم آن را به عنوان يك برهان براى خداشناسى بپذيريم ؟
بسمه تعالى
- برهان نظم در مورد نظم كلى و اثبات وجود ناظم قابل خدشه و اشكال نيست ، و اشكال در امور جزئيه نمىتواند نقض بر نظم كلّى باشد خصوصا در مورد اجرام و پديدههاى آسمانى و قانونمندى طبيعت كه منشأ بسيارى از علوم بشرى است ، و نظم نمىتواند اتفاقى باشد . لذا در قرآن كريم مكرر به اين برهان مردم را توجه داده و به تفكر و تعقل واداشته است ، و اللّه العالم .
2083
- از صفات خداوند ازلى و ابدى بودن آن است يعنى هميشه بوده است و داخل در ظرف زمان است يعنى موجودى زمانى مىباشد . در صورتى كه خداوند در زمان نيست ، آيا لازمهء خدايى كردن خداوند وجود انسان است يعنى از وقتى خداوند بوده انسان نيز وجود داشته يعنى اينكه ايشان نيز ازلى و ابدى است ؟
بسمه تعالى
- ازلى و ابدى بودن حق متعال به معناى خروج از حدّ زمان است نه دخول در ظرف