و عين حاصل آن را خود شخص و عيالش صرف مىكردند نه اينكه آن را بفروشند و با آن امرار معاش كنند ) و بعد آن را به قيمت زيادتر فروخته است ، در اين صورت به مقدار قيمت خريد زمين خمس ندارد و ما به التفاوت بين قيمت خريد و قيمت فروش يعنى مبلغ ششصد و پنجاه هزار تومان اگر در مؤونهء سال فروش صرف شود خمس ندارد و لو به اينكه با آن ربح دين سالهاى قبل را بپردازد ؛ امّا اگر اداء دين نكند ، مقدار دينى كه براى مؤونهء همان سال ربح دارد از ربح استثناء مىشود ، امّا دينى كه براى مؤونهء سالهاى قبل دارد يا دينى كه براى غير مؤونه دارد مقدار آن دين كه اداء نكرده از ربح سال استثناء نمىشود و بايد ربح سال فروش را تخميس كند ، و نيز در فرضى كه زمين از اول مؤونه بوده اگر بر پول خريد آن سال گذشته بود و بعد از گذشت سال آن را براى خريد زمين داده بايد قيمت خريد را تخميس كند ، و اللّه العالم .
740
- مبلغى را به عيالم و ورّاثم هديه مىكنم ، آيا براى آنها خمس تعلق مىگيرد يا خير ؟
بسمه تعالى
- چنانچه شخص قبل از گذشت سال بر مالى ، آن را هديه داده و آن مقدار هديه در شأن او بوده بر او خمس واجب نيست ولى بر خود آنها اگر صرف در مؤونهء سال نكنند خمس واجب است ، و اللّه العالم .
741
- اين جانب كارمند بانك مىباشم و تا جايى كه به ياد دارم همهساله خمس را محاسبه و آن را پرداخت نمودهام ، بجز يك يا دو سال اول استخدام كه درست به ياد ندارم ، پساندازى داشتهام كه خمس آن را پرداخت نمايم يا خير ، در اين حالت تكليف چيست ؟
بسمه تعالى
- مقدارى كه احتمال مىدهيد خمس به آن تعلق گرفته نسبت به آن بايد مصالحه شود ، و اللّه العالم .
742
- آيا به عيدى ، پاداش ، اضافه كارى كه بانك به كاركنان خود در بعضى مواقع پرداخت مىكنند ، خمس تعلق مىگيرد يا خير ؟
بسمه تعالى
- چنانچه در مؤونهء سال صرف شده خمس ندارد و در غير اين صورت بايد تخميس شود ، و اللّه العالم .