عنوان وقف شامل دفن اموات نمىباشد ، جايز نيست .
( مسأله 256 ) دفن كردن مرده در قبر مردهاى ديگر حرام است ، اگر چه به صورت اتّفاقى باز شده باشد ، مگر در سه مورد :
1 - محلّ قبر به ميّت اولى اختصاص نيافته باشد ، بلكه روال بر اين باشد كه هر وقت ايجاب كند ميّت ديگرى نيز در آنجا دفن شود .
2 - ميّت قبلى را در آورده به محلّ ديگرى انتقال داده باشند .
3 - مرده قبلى بطورى پوسيده كه ، به خاك تبديل شده باشد و ديگر آنجا محلّ دفن آن شخص محسوب نشود .
( مسأله 257 ) در برخى از روايات از جا به جا كردن ميّت از شهرى كه در آن وفات كرده نهى شده است . اين روايتها گر چه ضعيف است ولى بهتر است رعايت شود ، امّا واجب نمىباشد ، و به طورى كه سيره مسلمانان از صدر اسلام بر آن جاريشده ، انتقال دادن آنها اشكالى ندارد .
( مسأله 258 ) نبش قبر در صورتى كه موجب هتك حرمت نباشد نيز بنابر احتياط واجب جايز نيست ، مگر در چند مورد :
1 ) اگر ميّتى بدون غسل يا كفن و يا به صورت غير شرعى دفن شده ، و هنوز فاصلهاى نشده كه در بدن تغييرى حاصل شده باشد و در اثر نبش قبر نيز هتك حرمت نشود ، نبش كردن آن جايز است .
2 ) نبش قبر براى انتقال دادن جنازه به مشاهد مشرّفه و يا به آرامگاه خانوادگى كه موجب عزّت ميّت است و در آنجا يادش جاويد مىماند و همواره بر سر مزارش قرآن مىخوانند و طلب آمرزش مىكنند ، جايز است .
3 ) نبش قبر براى جلوگيرى از كار حرام جايز است ، مثل اين كه جنازهاى را در ملك ديگرى بدون اجازه مالك دفن كرده باشند ، يا با كفن غصبى كفن كرده باشند و يا چيزى را كه مال ديگرى است به همراه جنازه دفن كرده باشند و يا آن كه
منتخب المسائل (فارسى) — صفحة 58
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٥٨